دستهبندی مقالات
اصطلاحات ارز دیجیتال
اصطلاحات ارز دیجیتال وقتی اهمیت پیدا میکنند که یک اصطلاح ساده، تصمیم شما را تحت تأثیر قرار دهد؛ مثلا ندانید «فاندینگ ریت» چیست، «لیکویید شدن» یعنی چه یا هنگام انتقال تتر، «شبکه» چه نقشی دارد. در این بازار، ندانستن معنی یک واژه فقط یک ضعف اطلاعاتی نیست و گاهی میتواند به یک تصمیم اشتباه منجر شود.
در این صفحه میخوانید: با مهمترین اصطلاحات و مفاهیم ارز دیجیتال از جمله مفاهیم پایه، کیف پول و امنیت، معاملات اسپات و فیوچرز، بلاکچین، دیفای و وب۳ آشنا میشوید. همچنین تفاوت اصطلاحات مشابه را بررسی میکنیم و در پایان، یک واژهنامه سریع برای دسترسی آسان به معنی اصطلاحات در اختیار شماست.
راهنمای اصطلاحات ارز دیجیتال برای چه کسانی است؟
این واژهنامه برای افرادی نوشته شده است که میخواهند اصطلاحات پایه بازار ارز دیجیتال، کیف پول، معاملات، تحلیل تکنیکال و فناوری بلاکچین را به زبان ساده یاد بگیرند. برای اصطلاحات تخصصیتر، در هر بخش به آموزشهای تکمیلی پارسیان بورس لینک داده شده است.
نکته مهم: حفظ کردن اصطلاحات به تنهایی مساوی با یادگیری ترید نیست. این صفحه فقط یک مرجع سریع برای آشنایی با مفاهیم است. برای یادگیری عمیقتر، از لینک مقاله تخصصی هر مفهوم استفاده کنید.
اصطلاحات پایه ارز دیجیتال
در جدول زیر با اصلاحات بلاکچین، بلاک، تراکنش و نود آشنا میشوید:
| اصطلاح | نام انگلیسی | معنی کوتاه | حوزه |
| بلاکچین | Blockchain | دفتر کل توزیعشده و غیرقابل تغییر که تمام تراکنشها در آن ثبت میشود | پایه |
| بلاک | Block | هر واحد از زنجیره بلاکچین که شامل مجموعهای از تراکنشهاست | پایه |
| نود | Node | دستگاهی که به شبکه بلاکچین متصل میشود و در دریافت، اعتبارسنجی یا انتقال دادههای شبکه مشارکت میکند | پایه |
| تراکنش | Transaction | دستور ثبتشده در بلاکچین برای انتقال دارایی یا اجرای یک عملیات در شبکه، مانند فراخوانی قرارداد هوشمند | پایه |
| رمزنگاری | Cryptography | مجموعهای از روشهای ریاضی برای تأمین امنیت، صحت داده، احراز اصالت و ایجاد امضای دیجیتال در سامانههای بلاکچینی | پایه |
بلاکچین فناوری زیربنای ارزهای دیجیتال است. دادههای ثبتشده و تأییدشده در بلاکچین معمولاً بهسادگی قابل تغییر نیستند و تغییر آنها به سازوکار اجماع و قواعد شبکه وابسته است. برای آشنایی بیشتر با مفهوم بلاکچین مقاله تخصصی آن را مطالعه کنید.
در جدول زیر اصطلاحات کوین، توکن و استیبل کوین را تعریف میکنیم:
| اصطلاح | نام انگلیسی | معنی کوتاه | حوزه |
| کوین | Coin | ارز دیجیتالی که بلاکچین اختصاصی خود را دارد (مانند بیتکوین) | پایه |
| توکن | Token | دارایی دیجیتالی که روی بلاکچین موجود ساخته میشود و بلاکچین اختصاصی ندارد | پایه |
| استیبل کوین | Stablecoin | ارز دیجیتالی که ارزش آن به یک دارایی دیگر (مانند دلار) متصل است. اتصال به یک دارایی مرجع به معنی تضمین حفظ کامل ارزش نیست | پایه |
| آلت کوین | Altcoin | اصطلاحی رایج برای اشاره به ارزهای دیجیتال غیر از بیتکوین | پایه |
| بیتکوین | Bitcoin | نخستین شبکه پرداخت همتابههمتای غیرمتمرکز موفق و یکی از شناختهشدهترین داراییهای دیجیتال | پایه |
تفاوت کوین و توکن چیست؟ کوینها مانند بیتکوین یا اتریوم بلاکچین مستقل دارند، اما توکنها روی شبکههای موجود مانند اتریوم ساخته میشوند. بهعنوان مثال، بیتکوین یک کوین است، در حالی که بسیاری از توکنهای موجود در شبکه اتریوم (مانند توکنهای ERC-20) توکن محسوب میشوند. برای مطالعه بیشتر درباره تفاوت کوین و توکن مقاله تخصصی آن را ببینید.
اصطلاحات کیف پول و امنیت
جدول زیر شامل مهمترین اصطلاحات کیف پول و امنیت است:
| اصطلاح | نام انگلیسی | معنی کوتاه | حوزه |
| آدرس کیف پول | Wallet Address | شناسهای شبیه به آدرس ایمیل که برای دریافت دارایی به دیگران داده میشود | کیف پول |
| کلید خصوصی | Private Key | دادهای محرمانه که برای امضای تراکنشها و اثبات اختیار خرج کردن داراییهای مرتبط با یک آدرس استفاده میشود | کیف پول |
| کلید عمومی | Public Key | کلیدی عمومی که از کلید خصوصی مشتق میشود. برخلاف کلید خصوصی، کلید عمومی محرمانه نیست | کیف پول |
| عبارت بازیابی | Seed Phrase / Recovery Phrase | مجموعهای از کلمات که در برخی استانداردهای رایج برای بازیابی کیف پولهای خودحضانتی استفاده میشود | کیف پول |
| کیف پول سرد | Cold Wallet | روشی برای نگهداری کلیدهای خصوصی با اتصال بسیار محدود یا بدون اتصال مستقیم به اینترنت که ریسک برخی تهدیدهای سایبری را کاهش میدهد | کیف پول |
| کیف پول گرم | Hot Wallet | کیف پولی که کلیدهای خصوصی آن در محیطی با اتصال معمول به اینترنت نگهداری و استفاده میشود | کیف پول |
| شبکه | Network | بلاکچینی که یک دارایی یا تراکنش روی آن منتقل یا ثبت میشود | کیف پول |
| شناسه تراکنش | TXID / Transaction Hash | کد منحصربهفردی که به هر تراکنش در بلاکچین اختصاص داده میشود و برای ردیابی آن استفاده میشود | کیف پول |
آیا کیف پول واقعاً ارز را داخل خود ذخیره میکند؟ خیر. کیف پول ارز دیجیتال در واقع کلیدهای خصوصی شما را ذخیره میکند که به شما اجازه میدهد داراییهای ثبتشده در بلاکچین را خرج کنید. عبارت بازیابی (Seed Phrase) مهمترین عنصر امنیتی کیف پول شماست. در کیفپولهای خودحضانتی، اگر عبارت بازیابی را از دست بدهید و نسخه دیگری از آن نداشته باشید، معمولاً راهی برای بازیابی دسترسی به داراییها وجود ندارد. هیچگاه عبارت بازیابی یا کلید خصوصی را در اختیار شخص، وبسایت یا پشتیبانی آنلاین قرار ندهید.
تفاوت کیف پول سرد و گرم: کیف پولهای گرم (نرمافزاری) به اینترنت متصل هستند و برای استفاده روزمره راحتترند، اما کیف پولهای سرد کلیدهای خصوصی را با اتصال مستقیم و دائمی به اینترنت درگیر نمیکنند و با کاهش سطح حملات آنلاین، میتوانند ریسک برخی تهدیدهای سایبری را کاهش دهند. مجموعه مقالات آموزش جامع کیف پول ارز دیجیتال را برای اطلاعات بیشتر مطالعه کنید.
نکته مهم در انتخاب شبکه: در انتقال ارز دیجیتال، فقط پایین بودن کارمزد معیار انتخاب شبکه نیست؛ شبکه انتخابشده باید توسط مبدأ و مقصد پشتیبانی شود. انتخاب شبکه ناسازگار میتواند باعث از دست رفتن دسترسی به دارایی شود.
اصطلاحات معاملات ارز دیجیتال
مهمترین اصطلاحات معاملات ارز دیجیتال عبارتند از:
| اصطلاح | نام انگلیسی | معنی کوتاه | حوزه |
| معامله اسپات | Spot | بازار یا معاملهای که در آن خریدوفروش دارایی با تسویه بر مبنای بازار نقدی انجام میشود. در صورت خرید، مالک همان دارایی میشوید | معاملات |
| معامله فیوچرز | Futures | نوعی قرارداد مشتقه برای معامله بر اساس تغییرات قیمت یک دارایی، که میتواند دارای تاریخ سررسید باشد یا در بازار کریپتو به شکل قرارداد دائمی معامله شود | معاملات |
| قرارداد دائمی | Perpetual | نوعی قرارداد فیوچرز بدون تاریخ سررسید که در بسیاری از صرافیهای کریپتو رایج است | معاملات |
| پوزیشن بلند | Long | معاملهای که از افزایش قیمت سود میبرد | معاملات |
| پوزیشن کوتاه | Short | معاملهای که از کاهش قیمت سود میبرد | معاملات |
| مارجین | Margin | وجه یا داراییای که بهعنوان وثیقه برای باز کردن و حفظ یک موقعیت معاملاتی اهرمی استفاده میشود | معاملات |
| اهرم | Leverage | سازوکاری که به معاملهگر امکان میدهد با استفاده از مقدار مشخصی مارجین، پوزیشنی بزرگتر از سرمایه تضمینشده خود باز کند | معاملات |
| لیکوئیدیشن | Liquidation | بسته شدن اجباری تمام یا بخشی از یک موقعیت اهرمی زمانی که ارزش وثیقه یا مارجین دیگر شرایط لازم برای حفظ موقعیت را نداشته باشد | معاملات |
| قیمت لیکوئیدیشن | Liquidation Price | سطح قیمتی که در آن پوزیشن اهرمی به دلیل عدم رعایت الزامات مارجین، بهصورت اجباری بسته میشود | معاملات |
| حد ضرر | Stop Loss | سفارشی برای بسته شدن خودکار پوزیشن در قیمتی مشخص به منظور محدود کردن زیان | معاملات |
| حد سود | Take Profit | سفارشی برای بسته شدن خودکار پوزیشن در قیمتی مشخص به منظور تثبیت سود | معاملات |
| نرخ تأمین مالی | Funding Rate | نرخ پرداخت دورهای بین معاملهگران موقعیتهای خرید و فروش در قراردادهای دائمی که به نزدیک نگه داشتن قیمت قرارداد به بازار نقدی کمک میکند | معاملات |
| بهره باز | Open Interest | تعداد کل قراردادهای باز (تسویهنشده) در یک بازار مشتقه در یک زمان مشخص | معاملات |
تفاوت اسپات و فیوچرز: در معاملات اسپات، شما ارز دیجیتال را خریداری میکنید و مالک آن میشوید. اما در معاملات فیوچرز، شما روی قراردادهای مشتقه مرتبط با قیمت دارایی معامله میکنید. برخی قراردادهای فیوچرز سررسید دارند و برخی قراردادهای دائمی بدون تاریخ سررسید هستند.
مفهوم لوریج و لیکوئیدیشن: اهرم (لوریج) اندازه موقعیت را افزایش میدهد؛ بنابراین سود و زیان نسبت به مارجین نیز با شدت بیشتری تغییر میکند. لوریج باعث میشود تغییرات قیمت اثر بیشتری بر بازده و زیان سرمایه قرارگرفته در معامله داشته باشد و در نتیجه، احتمال زیان سنگین و لیکویید شدن افزایش پیدا کند.
نکته قابل توجه:
معاملات فیوچرز و اهرمی به دلیل امکان از دست رفتن سریع سرمایه، برای افراد مبتدی مناسب نیستند و قبل از استفاده نیاز به شناخت کامل مارجین، اهرم و لیکوئیدیشن دارند. طبق هشدار CFTC، اهرم میتواند اثر تغییرات قیمت بر سود و زیان را تشدید کند.
سفارشها و اجرای معامله
جدول سفارشها و اجرای معامله به شرح زیر است:
| اصطلاح | نام انگلیسی | معنی کوتاه | |
| سفارش بازار | Market Order | سفارش خرید یا فروش با بهترین قیمت موجود در بازار. قیمت مشخصی را تضمین نمیکند | |
| سفارش محدود | Limit Order | سفارش خرید یا فروش که در قیمت تعیینشده یا قیمت بهتر، در صورت وجود طرف مقابل مناسب، اجرا میشود | |
| سفارش توقف | Stop Order | سفارشی که با رسیدن قیمت به سطح فعالکننده اجرا میشود و بسته به نوع آن میتواند به سفارش بازار یا سفارش محدود تبدیل شود | |
| قیمت پیشنهادی خرید | Bid | بالاترین قیمتی که خریداران برای یک دارایی پیشنهاد میدهند | |
| قیمت درخواستی فروش | Ask | پایینترین قیمتی که فروشندگان برای یک دارایی درخواست میکنند | |
| اسپرد | Spread | اختلاف بین قیمت پیشنهادی خرید و قیمت درخواستی فروش | |
| لغزش قیمت | Slippage | اختلاف بین قیمت مورد انتظار معامله و قیمتی که در آن اجرا میشود | |
| دفتر سفارشات | Order Book | فهرستی از سفارشهای خرید و فروش ثبتشده برای یک دارایی در یک بازار معاملاتی | |
| سازنده نقدینگی | Maker | معاملهگری که سفارشی را در دفتر سفارشات قرار میدهد و به نقدینگی بازار اضافه میکند | |
| مصرفکننده نقدینگی | Taker | معاملهگری که سفارش موجود در دفتر سفارشات را اجرا میکند |
تفاوت سفارش بازار و سفارش محدود: در سفارش بازار، معامله با بهترین قیمت موجود در همان لحظه اجرا میشود. اما در سفارش محدود، شما قیمت دقیقی را تعیین میکنید و سفارش در قیمت تعیینشده یا قیمت بهتر اجرا میشود. سفارش بازار قیمت مشخصی را تضمین نمیکند و ممکن است دچار لغزش قیمت شود.
مثال Slippage: فرض کنید انتظار دارید یک دارایی را با قیمت ۱۰۰ دلار بخرید، اما به دلیل کمبود نقدینگی سفارش در قیمت متوسط ۱۰۱ دلار اجرا شود. اختلاف ۱ دلار نمونهای از لغزش قیمت است.
اصطلاحات مربوط به قیمت و وضعیت بازار
اصطلاحات مربوط به قیمت و وضعیت بازار در جدول زیر آمده:
| اصطلاح | نام انگلیسی | معنی کوتاه | |
| مارکت کپ | Market Cap | ارزش بازار یک دارایی که معمولاً از ضرب قیمت فعلی در عرضه در گردش آن محاسبه میشود | |
| ارزشگذاری کاملاً رقیقشده | FDV | ارزش نظری یک دارایی بر اساس قیمت فعلی و عرضهای که طبق روش محاسبه منبع داده برای ارزشگذاری کامل در نظر گرفته میشود | |
| حجم معاملات | Trading Volume | کل ارزش معاملات انجامشده در یک بازه زمانی مشخص | |
| عرضه در گردش | Circulating Supply | تعداد واحدهای یک دارایی که طبق معیار مورد استفاده منبع داده، در حال حاضر در گردش بازار قرار دارند | |
| عرضه کل | Total Supply | مجموع واحدهای ایجادشده یک دارایی پس از کسر واحدهای سوزاندهشده، بر اساس تعریف و روش محاسبه منبع داده | |
| عرضه نهایی | Max Supply | بیشترین تعداد واحدی که طبق قواعد پروتکل میتواند ایجاد شود، در صورتی که چنین سقفی تعریف شده باشد | |
| سقف تاریخی | ATH (All-Time High) | بالاترین قیمتی که یک دارایی در تاریخ معاملاتی خود داشته است | |
| کف تاریخی | ATL (All-Time Low) | پایینترین قیمتی که یک دارایی در تاریخ معاملاتی خود داشته است | |
| تسلط | Dominance | سهم یک ارز دیجیتال از کل بازار کریپتو | |
| نقدینگی | Liquidity | سهولت خرید و فروش یک دارایی بدون تأثیر قابلتوجه بر قیمت آن | |
| نوسان | Volatility | میزان تغییرات قیمت یک دارایی در بازههای زمانی مختلف |
مارکت کپ چگونه محاسبه میشود؟ مارکت کپ با ضرب قیمت هر واحد در تعداد واحدهای در گردش محاسبه میشود. مثال: اگر قیمت یک توکن ۲ دلار و عرضه در گردش آن ۵۰ میلیون واحد باشد، مارکت کپ آن حدود ۱۰۰ میلیون دلار خواهد بود. قیمت بالا لزوماً به معنی ارزش بازار بالا نیست؛ یک ارز با قیمت پایین اما عرضه بسیار بالا ممکن است مارکت کپ بزرگتری نسبت به ارزی با قیمت بالا اما عرضه محدود داشته باشد.
اصطلاحات تحلیل تکنیکال در کریپتو
جدول اصطلاحات تحلیل تکنیکال در کریپتو
| اصطلاح | نام انگلیسی | معنی کوتاه | |
| کندل | Candle | نمایش گرافیکی قیمت در یک بازه زمانی مشخص (شامل قیمت باز، بسته، بالا و پایین) | |
| تایم فریم | Time Frame | بازه زمانی هر کندل (مثلاً ۱ دقیقه، ۱ ساعت، ۱ روز) | |
| سطح حمایت | Support | محدودهای قیمتی که در آن فشار خرید ممکن است افزایش پیدا کند و کاهش قیمت را موقتاً محدود کند | |
| سطح مقاومت | Resistance | محدودهای قیمتی که افزایش فشار فروش در آن ممکن است حرکت صعودی قیمت را محدود کند | |
| شکست صعودی | Breakout | عبور قیمت از یک سطح مهم، مانند مقاومت، بهگونهای که قیمت از محدوده قبلی خارج شود | |
| بازگشت موقت | Pullback | حرکت کوتاهمدت قیمت در خلاف جهت روند غالب که ممکن است پس از شکست یک سطح یا در جریان یک روند رخ دهد | |
| شاخص قدرت نسبی | RSI | اندیکاتوری برای سنجش قدرت و سرعت حرکت قیمت و بررسی اشباع خرید یا فروش | |
| مکدی | MACD | اندیکاتوری مبتنی بر میانگینهای متحرک که برای بررسی روند، مومنتوم و تغییرات احتمالی آن استفاده میشود | |
| واگرایی | Divergence | اختلاف میان حرکت قیمت و حرکت یک اندیکاتور که میتواند هشداری درباره تغییر مومنتوم یا احتمال تغییر روند باشد |
نکته مهم: اشباع خرید یا فروش بهتنهایی به معنی الزام قیمت به برگشت نیست. همچنین واگرایی بهتنهایی سیگنال قطعی تغییر روند نیست. برای یادگیری عمیقتر آموزش تحلیل تکنیکال ارز دیجیتال را مطالعه کنید.
اصطلاحات بلاکچین و فناوری
اصطلاحات بلاکچین و فناوری در جدول زیر درج شده:
| اصطلاح | نام انگلیسی | معنی کوتاه | |
| قرارداد هوشمند | Smart Contract | برنامهای که به صورت خودکار و بدون واسطه در بلاکچین اجرا میشود | |
| گس | Gas | واحدی برای اندازهگیری منابع محاسباتی موردنیاز اجرای عملیات در شبکههایی مانند اتریوم | |
| کارمزد گس | Gas Fee | هزینهای که برای اجرای تراکنش یا عملیات قرارداد هوشمند پرداخت میشود | |
| هش | Hash | خروجی با طول مشخص از اجرای یک تابع هش روی داده که برای شناسایی، بررسی تمامیت و کاربردهای رمزنگاری استفاده میشود | |
| نرخ هش | Hash Rate | سرعت محاسبه هش در یک دستگاه یا شبکه؛ معیار قدرت استخراج | |
| الگوریتم اجماع | Consensus Algorithm | روشی برای رسیدن به توافق بین شرکتکنندگان شبکه درباره وضعیت بلاکچین | |
| اثبات کار | PoW (Proof of Work) | مکانیزم اجماعی که در آن ماینرها با انجام محاسبات پرهزینه برای یافتن پاسخ معتبر، در فرایند ایجاد بلاک مشارکت میکنند | |
| اثبات سهام | PoS (Proof of Stake) | سازوکار اجماعی که در آن اعتبارسنجها با سپردهگذاری دارایی موردنیاز شبکه، در تأیید بلاکها مشارکت میکنند | |
| فورک | Fork | تغییر در قواعد یا کد یک پروتکل بلاکچینی که میتواند باعث ایجاد نسخهای متفاوت از قواعد شبکه یا جدایی زنجیره شود | |
| لایه اول | Layer 1 | بلاکچین اصلی مانند بیتکوین، اتریوم | |
| لایه دوم | Layer 2 | راه حلهایی روی لایه اول برای افزایش سرعت و کاهش کارمزد | |
| اعتبارسنج | Validator | مشارکتکنندهای در شبکههای مبتنی بر اثبات سهام که طبق قواعد پروتکل در فرایند اجماع، پیشنهاد یا تأیید بلاکها مشارکت میکند | |
| اوراکل | Oracle | سازوکاری برای انتقال دادههای خارج از بلاکچین به قراردادهای هوشمند | |
| پل | Bridge | پل ارتباطی بین دو بلاکچین مختلف برای انتقال داراییها |
قرارداد هوشمند چیست؟ قرارداد هوشمند یک برنامه کامپیوتری است که روی بلاکچین اجرا میشود و بهطور خودکار شرایط یک توافق را اجرا میکند. برای مثال، وقتی در صرافی غیرمتمرکز معامله میکنید، یک قرارداد هوشمند بهصورت خودکار دارایی شما و طرف مقابل را مبادله میکند.
Gas Fee چیست؟ در شبکههایی مانند اتریوم، افزایش تقاضا برای فضای بلاک میتواند رقابت برای ثبت تراکنشها را افزایش دهد و در نتیجه هزینه گس را بالا ببرد.
اصطلاحات DeFi، Web3 و اقتصاد توکن
اصطلاحات DeFi، Web3 و اقتصاد توکن به شرح جدول زیر است:
| اصطلاح | نام انگلیسی | معنی کوتاه | |
| دیفای | DeFi (Decentralized Finance) | خدمات مالی مبتنی بر پروتکلهای غیرمتمرکز که در بسیاری از فرایندها بدون واسطههای مالی سنتی انجام میشوند | |
| صرافی غیرمتمرکز | DEX | پلتفرم معاملاتی بدون واسطه و کنترل مرکزی که از قراردادهای هوشمند برای اجرای معاملات استفاده میکند | |
| صرافی متمرکز | CEX | صرافی تحت کنترل یک نهاد مرکزی که مدیریت سفارشها و داراییها را بر عهده دارد | |
| برنامه غیرمتمرکز | DApp | برنامهای که بخشی از منطق یا عملکرد آن از طریق قراردادهای هوشمند و زیرساختهای بلاکچینی اجرا میشود | |
| وامدهی | Lending | ارائه داراییهای دیجیتال به دیگران در ازای دریافت سود | |
| کشاورزی بازده | Yield Farming | مجموعهای از استراتژیها برای کسب بازده از تأمین نقدینگی یا استفاده از پروتکلهای دیفای | |
| ارزش کل قفلشده | TVL | مجموع دارایی قفلشده در یک پروتکل دیفای | |
| استخر نقدینگی | Liquidity Pool | منبع نقدینگی که کاربران برای معاملات در DEX تأمین میکنند | |
| بازارساز خودکار | AMM (Automated Market Maker) | پروتکلی که با استفاده از فرمولهای ریاضی، قیمت داراییها را در استخر نقدینگی تعیین میکند | |
| ضرر ناپایدار | Impermanent Loss | کاهش موقت ارزش داراییهای تأمینشده در یک استخر نقدینگی نسبت به حالت نگهداری ساده، ناشی از تغییر قیمت داراییها | |
| سازمان خودمختار غیرمتمرکز | DAO | ساختار سازمانی مبتنی بر بلاکچین که قوانین و فرایندهای تصمیمگیری آن با قراردادهای هوشمند و مشارکت اعضا اجرا میشوند | |
| NFT | NFT (Non-Fungible Token) | دارایی دیجیتالی منحصربهفرد که مالکیت یا حق مرتبط با یک مورد خاص را روی بلاکچین ثبت میکند. مالکیت یک NFT لزوماً به معنای انتقال کپیرایت یا مالکیت حقوقی اثر مرتبط با آن نیست | |
| وب ۳ | Web3 | رویکردی برای ساخت خدمات و برنامههای اینترنتی مبتنی بر فناوریهای غیرمتمرکز مانند بلاکچین | |
| استیکینگ | Staking | اختصاص یا سپردهگذاری دارایی برای مشارکت در امنیت و سازوکار اجماع شبکههای مبتنی بر اثبات سهام و دریافت پاداش، طبق قواعد همان شبکه |
DeFi چیست؟ دیفای مخفف Decentralized Finance به معنی امور مالی غیرمتمرکز است. در دیفای، خدمات مالی مانند وام، قرض، معامله و پسانداز بدون نیاز به بانک یا واسطه انجام میشود. تفاوت اصلی DEX و CEX در این است که در DEX کاربر از کیف پول خود برای امضای تراکنشها استفاده میکند و صرافی کلید خصوصی او را در اختیار ندارد، در حالی که در CEX صرافی مدیریت سفارشها و داراییها را بر عهده دارد.
اصطلاحات رایج بین کاربران و تریدرهای کریپتو
| اصطلاح | نام انگلیسی | معنی کوتاه |
| هودل | HODL | رویکرد نگهداری بلندمدت دارایی با وجود نوسانات بازار |
| فومو | FOMO | ترس از جا ماندن از فرصتهای بازار که میتواند به تصمیمگیری احساسی منجر شود |
| فاد | FUD | اطلاعات، شایعات یا روایتهایی که باعث ایجاد ترس، عدماطمینان و شک درباره بازار میشوند |
| نهنگ | Whale | شخص یا نهادی که مقدار بسیار زیادی ارز دیجیتال در اختیار دارد |
| پامپ | Pump | افزایش ناگهانی و شدید قیمت یک دارایی |
| دامپ | Dump | کاهش ناگهانی و شدید قیمت یک دارایی |
| ایردراپ | Airdrop | توزیع رایگان توکن بین کاربران برای جذب مخاطب یا پاداش |
| تحقیق کن | DYOR | Do Your Own Research؛ توصیه به کاربران برای تحقیق شخصی قبل از سرمایهگذاری |
HODL یعنی چه؟ هودل در اصل یک املای اشتباه از کلمه “Hold” است که در جامعه کریپتو به معنای نگهداری دارایی در بلندمدت با وجود نوسانات بازار استفاده میشود.
FOMO چیست؟ فومو مخفف “Fear of Missing Out” به معنی ترس از جا ماندن است. فرض کنید قیمت یک دارایی در مدت کوتاهی بهشدت افزایش پیدا کرده است. کاربری که بدون بررسی پروژه و صرفاً از ترس جا ماندن وارد معامله میشود، ممکن است در بالاترین قیمت خرید کند و پس از اصلاح بازار با زیان مواجه شود.
اصطلاحات مهم امنیت و کلاهبرداری
| اصطلاح | نام انگلیسی | معنی کوتاه |
| فیشینگ | Phishing | حمله سایبری که در آن کلاهبردار با جعل هویت، اطلاعات حساس مانند کلید خصوصی را میدزدد. |
| راگ پول | Rug Pull | نوعی کلاهبرداری که در آن سازندگان یا افراد پشت یک پروژه پس از جذب سرمایه، دارایی یا نقدینگی را خارج کرده و پروژه را رها میکنند. |
| حمله گردگیری | Dusting Attack | روشی که در آن مقادیر بسیار کمی از یک دارایی به آدرسهای مختلف ارسال میشود تا امکان تحلیل یا ردیابی فعالیت صاحبان آدرس فراهم شود. |
| کلاهبرداری | Scam | هرگونه طرح فریبنده برای سرقت داراییهای کاربران. |
فیشینگ در ارز دیجیتال چیست؟ فیشینگ روشی است که در آن کلاهبردار با جعل هویت یک سازمان یا سرویس معتبر، اطلاعات حساس قربانی مانند کلیدهای خصوصی، عبارت بازیابی یا رمز عبور را میدزدد. این حملات معمولاً از طریق ایمیلهای جعلی، پیامهای مستقیم در شبکههای اجتماعی یا وبسایتهای تقلبی انجام میشود.
تفاوت اصطلاحات مشابه ارز دیجیتال
| اصطلاح اول | اصطلاح دوم | تفاوت اصلی | مثال |
| کوین (Coin) | توکن (Token) | کوین بلاکچین مستقل دارد، توکن روی بلاکچین دیگر ساخته میشود | بیتکوین در برابر یک توکن ERC-20 |
| صرافی متمرکز (CEX) | صرافی غیرمتمرکز (DEX) | CEX دارای ساختار متمرکز است؛ DEX از قراردادهای هوشمند برای اجرای معاملات استفاده میکند | بایننس در برابر Uniswap |
| کیف پول گرم (Hot) | کیف پول سرد (Cold) | کیف پول گرم به اینترنت متصل است، کیف پول سرد با اتصال محدود یا بدون اتصال مستقیم به اینترنت کار میکند | اپلیکیشن موبایل در برابر لجر |
| APR | APY | APR سود ساده بدون بهره مرکب است، APY سود با بهره مرکب را نشان میدهد | نرخ اعلامی در برابر بازده مرکب واقعی |
| مارکت کپ (Market Cap) | ارزشگذاری کامل (FDV) | مارکت کپ بر اساس عرضه در گردش محاسبه میشود، FDV بر اساس کل عرضه ممکن | ارزش فعلی در برابر ارزش بالقوه آینده |
| اثبات کار (PoW) | اثبات سهام (PoS) | PoW مبتنی بر توان محاسباتی است، PoS مبتنی بر سپردهگذاری دارایی | بیتکوین در برابر اتریوم (پس از مرج) |
| اسپات (Spot) | فیوچرز (Futures) | در اسپات دارایی را مستقیم خریدوفروش میکنید، در فیوچرز روی قراردادهای مشتقه معامله میکنید | خرید بیتکوین نقدی در برابر قرارداد دائمی |
| سفارش محدود (Limit) | سفارش بازار (Market) | در سفارش محدود قیمت را تعیین میکنید، در سفارش بازار با بهترین قیمت موجود معامله انجام میشود | تعیین قیمت ۲۵۰۰۰ دلار در برابر خرید با قیمت لحظهای |
مثال APR و APY: اگر ۱۰۰۰ دلار با نرخ سالانه ۱۰ درصد و بدون احتساب بهره مرکب سرمایهگذاری شود، بازده ساده ۱۰۰ دلار خواهد بود (APR=10%). اگر سود در دورههای مشخص دوباره به اصل سرمایه اضافه شود، بازده واقعی میتواند بیشتر از ۱۰ درصد باشد (APY>10%). این صرفاً یک مثال آموزشی است، نه وعده بازده.
واژهنامه سریع اصطلاحات ارز دیجیتال
| اصطلاح | معنی کوتاه |
| آدرس کیف پول | شناسهای یکتا برای دریافت و ارسال دارایی |
| آلت کوین | اصطلاحی رایج برای اشاره به ارزهای دیجیتال غیر از بیتکوین |
| ایردراپ | توزیع رایگان توکن بین کاربران |
| استیکینگ | سپردهگذاری دارایی برای مشارکت در امنیت شبکه و دریافت پاداش |
| ارزش کل قفلشده | مجموع دارایی قفلشده در پروتکل دیفای |
| اهرم | ابزاری برای افزایش اندازه موقعیت معاملاتی با استفاده از مارجین |
| بلاکچین | دفتر کل توزیعشده و غیرقابل تغییر برای ثبت تراکنشها |
| بیتکوین | نخستین شبکه پرداخت همتابههمتای غیرمتمرکز موفق |
| پل | پل ارتباطی بین دو بلاکچین برای انتقال داراییها |
| تحلیل تکنیکال | روش تحلیل قیمت بر اساس دادههای تاریخی |
| توکن | دارایی دیجیتالی ساخته شده بر بستر بلاکچین دیگر |
| دیفای | خدمات مالی غیرمتمرکز بدون نیاز به واسطههای سنتی |
| سازمان خودمختار غیرمتمرکز | ساختار سازمانی مبتنی بر بلاکچین با مشارکت اعضا |
| استیبل کوین | ارز دیجیتالی با ارزش متصل به دارایی دیگر |
| اسپرد | اختلاف بین قیمت پیشنهادی خرید و درخواستی فروش |
| اسلیپیج | اختلاف بین قیمت مورد انتظار و قیمت واقعی اجرا |
| اثبات سهام | سازوکار اجماع بر اساس سپردهگذاری دارایی |
| اثبات کار | سازوکار اجماع مبتنی بر توان محاسباتی |
| اوراکل | انتقال دادههای خارج از بلاکچین به قرارداد هوشمند |
| برنامه غیرمتمرکز | برنامهای که بخشی از منطق آن از طریق قراردادهای هوشمند اجرا میشود |
| عبارت بازیابی | کلمات تصادفی برای بازیابی کیف پول |
| عرضه در گردش | تعداد واحدهای یک دارایی در گردش بازار |
| فاد | اطلاعات منفی که باعث ترس و عدماطمینان میشود |
| فومو | ترس از جا ماندن از فرصتهای بازار |
| فیوچرز | قراردادهای مشتقه برای معامله بر اساس تغییرات قیمت |
| قرارداد هوشمند | برنامهای که به صورت خودکار در بلاکچین اجرا میشود |
| کیف پول سرد | نگهداری کلیدهای خصوصی بدون اتصال مستقیم به اینترنت |
| کیف پول گرم | کیف پول متصل به اینترنت برای استفاده روزمره |
| کلید خصوصی | دادهای محرمانه برای امضای تراکنشها |
| کوین | ارز دیجیتالی با بلاکچین مستقل |
| لایه اول | بلاکچین اصلی مانند بیتکوین، اتریوم |
| لایه دوم | راه حلهای روی لایه اول برای افزایش سرعت |
| لیکوئیدیشن | بسته شدن اجباری پوزیشن اهرمی |
| مارکت کپ | قیمت دارایی × عرضه در گردش |
| مارجین | وجه یا دارایی وثیقه برای موقعیت معاملاتی اهرمی |
| نود | دستگاهی که به شبکه بلاکچین متصل میشود |
| نهنگ | فرد یا سازمان با سرمایه زیاد |
| هش | خروجی با طول مشخص از تابع هش |
| هودل | رویکرد نگهداری بلندمدت دارایی |
| حجم معاملات | کل ارزش دارایی معاملهشده در یک بازه زمانی |
| وب ۳ | رویکردی برای ساخت خدمات اینترنتی غیرمتمرکز |
اصطلاحات بر اساس سطح یادگیری
| سطح | اصطلاحات |
| مبتدی | بیتکوین، بلاکچین، کیف پول، آدرس کیف پول، کوین، توکن، کلید خصوصی، عبارت بازیابی، استیبلکوین |
| مقدماتی | مارکت کپ، حجم معاملات، نقدینگی، اسپات، سفارش محدود، سفارش بازار، آلتکوین، تحلیل تکنیکال پایه |
| متوسط | فیوچرز، مارجین، اهرم، لیکوئیدیشن، نرخ تأمین مالی، بهره باز، حمایت و مقاومت، RSI، MACD |
| پیشرفته | ارزش کل قفلشده، کشاورزی بازده، ضرر ناپایدار، بازارساز خودکار، اوراکل، پل، DAO، MEV |
هشدار مهم: این صفحه صرفاً جنبه آموزشی دارد و هیچگونه توصیه سرمایهگذاری ارائه نمیکند. معاملات ارز دیجیتال با ریسک بالایی همراه است. داراییهای مجازی نوسان بالایی دارند و معاملات اهرمی میتوانند زیان را تشدید کنند. طبق هشدار CFTC، اهرم میتواند اثر تغییرات قیمت بر سود و زیان را تشدید کند. همچنین ریسک هک، فیشینگ و کلاهبرداری در این حوزه وجود دارد. کاربران باید پیش از هرگونه سرمایهگذاری یا معامله، دارایی، ریسکها، ارائهدهنده خدمات و امنیت کیف پول خود را بهدقت بررسی کنند.
نتیجه گیری
این مجموعه اصطلاحات ارز دیجیتال، زمینه ساز درک عمیق تر و جامع تر مفاهیم اساسی در دنیای کریپتوکارنسی است. آشنا بودن با این اصطلاحات کریپتو به سرمایه گذاران، توسعه دهندگان و کاربران کمک می کند تا در فضای پررونق و پیچیده ارزهای دیجیتال بهتر تصمیم گیری کرده و از فرصت های این حوزه بهره مند شوند.
در نهایت، تسلط بر این مفاهیم، نقش مؤثری در افزایش امنیت، کارایی و سودآوری در معاملات و فعالیت های مرتبط با ارز دیجیتال ایفا می کند و موجبات توسعه و پیشرفت این فناوری نوین را فراهم می آورد.
سوالات متداول
۱. برای شروع ترید ارز دیجیتال کدام اصطلاحات را باید یاد بگیریم؟
برای شروع ترید، آشنایی با اصطلاحات پایه مانند اسپات، انواع سفارش (بازار و محدود)، مارکت کپ، حجم معاملات و نقدینگی ضروری است. همچنین درک مفاهیم کیف پول و امنیت مانند کلید خصوصی و عبارت بازیابی پیشنیاز هرگونه فعالیت در بازار است.
۲. تفاوت اسپات و فیوچرز چیست؟
در اسپات، دارایی را مستقیماً خریدوفروش میکنید؛ اما در فیوچرز روی قراردادهای مشتقه مرتبط با قیمت دارایی معامله میکنید. برخی قراردادهای فیوچرز سررسید دارند و برخی قراردادهای دائمی بدون تاریخ سررسید هستند.
۳. آیا لوریج احتمال لیکوئید شدن را افزایش میدهد؟
بله. لوریج اندازه موقعیت معاملاتی را افزایش میدهد و باعث میشود تغییرات قیمت اثر بیشتری بر سرمایه شما داشته باشد. در نتیجه، نوسان قیمت میتواند سریعتر به لیکوئیدیشن منجر شود.
۴. تفاوت مارکت کپ و قیمت ارز دیجیتال چیست؟
قیمت هر واحد، ارزش یک واحد از دارایی را نشان میدهد، در حالی که مارکت کپ ارزش کل بازار را با ضرب قیمت در تعداد واحدهای در گردش محاسبه میکند. یک ارز با قیمت پایین ممکن است مارکت کپ بزرگتری نسبت به ارزی با قیمت بالا داشته باشد.
۵. آیا کیف پول واقعاً ارز دیجیتال را ذخیره میکند؟
خیر. کیف پول ارز دیجیتال در واقع کلیدهای خصوصی شما را ذخیره میکند که به شما اجازه میدهد به داراییهای ثبتشده در بلاکچین دسترسی داشته باشید. خود ارزها در بلاکچین ذخیره میشوند.
۶. چگونه شبکه مناسب برای انتقال تتر را انتخاب کنیم؟
در انتقال ارز دیجیتال، فقط پایین بودن کارمزد معیار انتخاب شبکه نیست؛ شبکه انتخابشده باید توسط مبدأ و مقصد پشتیبانی شود. انتخاب شبکه ناسازگار میتواند باعث از دست رفتن دسترسی به دارایی شود.
۷. تفاوت APR و APY چیست؟
APR نرخ سود ساده بدون احتساب بهره مرکب است، در حالی که APY سود با احتساب بهره مرکب را نشان میدهد. به همین دلیل APY معمولاً عدد بزرگتری نسبت به APR است.
۸. تفاوت کوین و توکن چیست؟
کوین بلاکچین اختصاصی خود را دارد (مانند بیتکوین)، اما توکن روی بلاکچین موجود ساخته میشود (مانند توکنهای ERC-20 روی شبکه اتریوم).
۹. Perpetual در معاملات ارز دیجیتال چیست؟
قرارداد دائمی (Perpetual) نوعی قرارداد فیوچرز بدون تاریخ سررسید است که در بسیاری از صرافیهای کریپتو رایج است. این قراردادها از طریق نرخ تأمین مالی (Funding Rate) به بازار نقدی نزدیک نگه داشته میشوند.
۱۰. تفاوت Market Order و Limit Order چیست؟
در سفارش بازار، معامله با بهترین قیمت موجود در همان لحظه اجرا میشود و قیمت مشخصی را تضمین نمیکند. در سفارش محدود، شما قیمت دقیقی را تعیین میکنید و سفارش در قیمت تعیینشده یا قیمت بهتر اجرا میشود.
ارز دیجیتال را حرفهای یاد بگیرید!
رسیدن به درآمد دلاری آرزوی بسیاری از افراد در ایران است و ارز دیجیتال این فرصت را فراهم کرده است. با این حال برای موفقیت در بازار ارز دیجیتال نیاز به یادگیری عمیق مفاهیم این حوزه دارید.
در این راستا پیشنهاد ما شرکت در یک دوره معتبر آموزش آنلاین ارز دیجیتال مثل دوره پارسیان بورس است که توسط بهترین اساتید ارز دیجیتال برگزار میشود و پشتیبانی دائمی دارد. همچنین اگر به دوره حضوری علاقهمند هستید میتوانید از صفحات زیر بازدید کنید.
- آموزش ارز دیجیتال در تهران
- آموزش ارز دیجیتال در مشهد
- آموزش ارز دیجیتال در شیراز
- آموزش ارز دیجیتال در کرج
- آموزش ارز دیجیتال در اصفهان
- آموزش ارز دیجیتال در رشت
همچنین بخوانید:
