کلید خصوصی چیست؟ آشنایی با کلید 256 بیتی حساب

کلید خصوصی، یعنی رشته‌ای محرمانه از اعداد و حروف که برای دسترسی و کنترل دارایی‌های دیجیتال استفاده می‌شود. کلید خصوصی در انواع ارز دیجیتال دیده می‌شود و به نوعی، یکی از پایه‌های اصلی بازار ارزهای دیجیتال است. در ادامه این مقاله، به بررسی اینکه کلید خصوصی چیست و نحوه کارکرد این کلید می‌پردازیم.

کلید خصوصی چیست؟

کلید خصوصی (Private Key)، شامل رشته‌ای بلند و اعداد است و به عنوان کلید حساب شما عمل می‌کند. فرض کنید حساب شما، یک گاو صندوق است که فقط با یک کلید باز می‌شود. این کلید، کلید خصوصی حساب شماست و به شما اجازه باز کردن گاو صندوق و دسترسی به دارایی‌های خود در این گاو صندوق را می‌دهد. در اختیار داشتن این کد به شما اجازه انجام تراکنش با دارایی حساب را نیز می‌دهد.

به دلیل اینکه فقط در اختیار داشتن این کلید برای دسترسی به حساب کافی است، پس باید آن را به خوبی حفظ کنید. کلید خصوصی به طور کامل در برابر هک و سرقت ارز دیجیتال مقاوم است. تنها روشی که ممکن است این کلید در اختیار دیگران بیفتد، بی‌احتیاطی خود کاربران محسوب می‌شود. پس باید برای اینکه فعالیتی ایمن در بازار کریپتو داشته باشید، هم بدانید که کلید خصوصی چیست و هم روش ذخیره ایمن آن را بلد باشید.

کلید خصوصی چطور کار می‌کند و چه کاربردی دارد؟

کلیدهای خصوصی در بازار کریپتو، از یک عبارت بسیار طولانی تشکیل شده‌اند. این عبارت، 256 کاراکتر دارد که برای سادگی بیشتر، به فرم HEX در اختیار افراد قرار می‌گیرد. آدرس کلید خصوصی به صورت کاملا تصادفی و رندوم از بین 2 به توان 256 احتمال مختلف ساخته می‌شود. پس عملا حدس زدن آن غیرممکن است. ساخته شدن این کلیدها به همین سادگی نیست و در این فرآیند از انواع مختلفی از الگوریتم‌ها (مانند RSI) و توابع ریاضی استفاده می‌شود. الگوریتم RSI اولین طرح رمزنگاری نامتقارن که در سال 1977 معرفی شد است.

علاوه بر امنیت، کلید خصوصی نشان دهنده مالکیت روی یک دارایی است. وقتی می‌گوییم که مالک یکی از انواع ارز دیجیتال هستیم، در واقع مالک و صاحب یک کلید خصوصی برای حسابی هستیم که در آن، دارایی مورد نظر قرار دارد. اولین و معروف‌ترین ارز دیجیتال که از سیستم کلید خصوصی/عمومی استفاده می‌کند، بیت کوین است و کلید خصوصی آن برای مثال به صورت زیر است:

E9873D79C6D87DC0FB6A5778633389F4453213303DA61F20BD67FC233AA33262

کلید خصوصی بالا، به فرم HEX درآمده تا استفاده از آن راحت‌تر باشد. با این حال، فرم HEX کلید خصوصی واقعی حساب نیست. کلید خصوصی واقعی، 256 کاراکتر دارد و مثل تصویر زیر است:

در نهایت، کلید خصوصی برای تأیید تراکنش‌ها استفاده می‌شود. فرض کنید می‌خواهید برای دوست خود، 1 تتر بفرستید. وقتی آدرس عمومی حساب دوست‌تان را وارد می‌کنید و تأیید را می‌زنید، از شما درخواست می‌شود تا تراکنش را برای نهایی شدن، تأیید کنید یا امضا بزنید. این امضا و تأییدیه، توسط کلید خصوصی حساب شما انجام می‌شود. می‌توان این امضا را مانند اثر انگشت یا امضایی دانست که برای تأیید کردن یک قرارداد در دنیای واقعی ارائه می‌دهید و بدون آن، قرارداد اجرا نمی‌‍شود.

عبارت بازیابی (Seed Phrase)

اگر بدانید عبارت بازیابی (Seed Phrase) چیست، می‌توانید حتی در صورت گم کردن کلید خصوصی، حساب خود را بازیابی کنید. عبارت بازیابی یعنی مجموعه 12 یا 24 کلمه‌ای که برای بازیابی کلیدهای خصوصی و دسترسی به کیف پول استفاده می‌شود. هنگامی که یک کیف پول دیجیتال می‌سازید، همان ابتدا عبارت بازیابی در اختیار شما قرار می‌گیرد. اگر به کلید خصوصی کیف پول خود دسترسی نداشته باشید، می‌توانید با استفاده از Seed Phrase، دوباره به حساب و دارایی خود دسترسی داشته باشید.

تفاوت کلید خصوصی و کلید عمومی چیست؟

کلید عمومی مثل آدرس ایمیل شماست. این کلید عمومی است و همه می‌توانند آن را ببینند. همچنین می‌توانید آن را با دیگران بدون هیچ خطری به اشتراک بگذارید. اما کلید خصوصی، درست مثل پسوورد و رمز عبور این ایمیل است. با دسترسی به رمز عبور ایمیل، همه می‌توانند به آن دسترسی داشته باشند و وارد حساب ایمیل شوند. اما اگر کسی آدرس عمومی ایمیل را در اختیار داشته باشد، خطری پیش نمی‌آید. کلید عمومی به زبان ساده یعنی رشته‌ای که از کلید خصوصی ساخته می‌شود و به عنوان آدرس دریافت عمل می‌کند. پس این دو کلید یکسان نیستند و یکی از روی دیگری ساخته می‌شود.

اهمیت کلید خصوصی چیست؟

حالا که می‌دانیم کلید خصوصی چیست، می‌توانیم اهمیت آن را نیز به خوبی ببینیم. کلید خصوصی، تنها کلید برای دسترسی به حساب شماست و با در اختیار داشتن آن، هر فردی می‌تواند به حساب و دارایی‌های شما دسترسی داشته باشد. پس باید به بهترین و ایمن‌ترین روش ممکن، کلید خصوصی خود را ذخیره کنید. اما دیگر اهمیت‌های کلید خصوصی چه هستند؟

• امنیت حساب: امنیت در کریپتو برای حساب‌ها با استفاده از کلید خصوصی تأمین می‌شود. این کلیدها با استفاده از توابع پیچیده ریاضی و الگوریتم‌های کریپتوگرافی، باعث می‌شوند تا حساب شما غیرقابل نفود باشد.
• کلید عمومی: کلید عمومی حساب، از روی کلیدهای خصوصی و پس از عبور از توابع ریاضی مختلف ساخته می‌شود. پس برای داشتن کلید عمومی، به کلید خصوصی نیاز داریم.
• تأیید تراکنش‌ها با امضا: بدون داشتن کلید خصوصی، نمی‌توانید هیچ تراکنشی در بازار انجام دهید. کلید خصوصی مالکیت شما روی یکی از انواع ارز دیجیتال را نشان می‌دهد و بدون آن، مالکیتی روی دارایی‌های دیجیتال ندارید. به همین دلیل، بدون کلید خصوصی نمی‌توان تراکنش را امضا و اجرا کرد.
• ناشناس بودن: برای ساختن حساب و داشتن کلید خصوصی، نیازی نیست از اسم و هویت واقعی خود استفاده کنید. ناشناس بودن در بازار ارز دیجیتال حرف اول را می‌زند و کلیدهای خصوصی نیز این اصل را رعایت می‌کنند.

امن‌ترین روش نگهداری کلید خصوصی کدام است؟

برای نگهداری از کلید خصوصی، از چندین روش استفاده می‌شود. به صورت کلی، این روش‌ها به دو دسته ذخیره کردن دیجیتالی کلید و ذخیره فیزیکی آن تقسیم می‌شوند. معمولا روش‌های فیزیکی امنیت بیشتری دارند، اما دسترسی و استفاده از روش‌های دیجیتال راحت‌تر است. این روش‌ها شامل موارد زیر هستند:

• ذخیره آنلاین در کیف پول: راحت‌ترین روش، ذخیره کردن آنلاین و اتوماتیک کلید خصوصی با یک کیف پول ارز دیجیتال است. کیف پول متامسک (MetaMask) و تراست ولت (Trust Wallet)، دوتا از محبوب‌ترین این کیف پول‌ها هستند. به این کیف پول‌ها، هات ولت (Hot Wallet) نیز می‌گویند، چون با اینترنت در ارتباط هستند. با این روش، می‌توانید به راحتی و با سرعت بسیار بالا تراکنش‌های خود را انجام دهید. با این حال، کماکان خطراتی مانند هک و سرقت ارز دیجیتال در این روش وجود دارد.
• ذخیره در کیف پول سخت‌افزاری: کیف پول سخت‌افزاری مانند لجر یا ترزور، یک دستگاه فیزیکی است که کلید خصوصی شما را به صورت کاملا آفلاین ذخیره می‌کند. به این روش گاها کیف پول سرد (Cold) نیز گفته می‌شود. کیف پول‌های سخت‌افزاری امنیتی فوق‌العاده به شما ارائه می‌دهند و دربرابر هک و سرقت ارز دیجیتال کاملا ایمن هستند. با این حال، این کیف پول‌ها قیمت بسیار زیادی دارند و استفاده از آن‌ها پیچیدگی زیادی دارد.
• نوشتن کلید خصوصی روی کاغذ: در این روش، شما کلید خصوصی و عبارت بازیابی خود را روی کاغذ می‌نویسید و آن را در جایی ذخیره می‌کنید. به این روش، کیف پول کاغذی (Paper Wallet) نیز می‌گویند. کیف پول کاغذی روشی بسیار ساده است اما کاغذی که از آن استفاده می‌کنید کماکان در خطر دزدیده شدن یا آسیب‌های فیزیکی قرار دارد.
• ساخت QR کد: اکثر پلتفرم‌های کیف پول هنگام ساخت حساب، گزینه ارائه QR کد برای کلید خصوصی را به شما ارائه می‌دهند که می‌توانید این QR کد را ذخیره کنید. با این حال، مسلما این روش ریسک بالایی دارد.
• استفاده از کیف پول چند امضایی: کیف پول چند امضایی، نوعی کیف پول است که به جای یک کلید، چندین کلید خصوصی دارد. با این کیف پول‌ها، می‌‍توانید به جای یک کلید، چند کلید داشته باشید. اگر یکی از کلیدها گم شود، می‌توانید با استفاده از کلیدهای دیگر آن را بازیابی کنید. با این حال، کیف پول چند امضایی پیچیدگی بالایی دارد.

در این مقاله، به بررسی اینکه کلید خصوصی چیست، اهمیت این کلید و بهترین روش‌های نگهداری از آن پرداختیم. برای اینکه همیشه کلید خصوصی‌تان ایمن باشد، هیچ‌گاه آن را در اختیار دیگران قرار ندهید. همچنین می‌توانید آن را به چند بخش تقسیم و هر بخش را جداگانه با استفاده از روش‌هایی که بررسی کردیم نگهداری کنید. اگر سوال یا نظری درباره کلیدهای خصوصی دارید، حتما آن را در بخش نظرات با ما و دیگر کاربران به اشتراک بگذارید.

سوالات متداول

کلید خصوصی چیست؟

کلید خصوصی، شامل رشته‌ای بلند از اعداد و کلمات است و برای دسترسی به حساب و کنترل دارایی‌ها در بازار ارزهای دیجیتال استفاده می‌شود.

آیا کلید خصوصی ایمن است؟

کلید خصوصی از بین 2 به توان 256 احتمال مختلف تولید شده و حدس زدن آن غیرممکن است. به همین دلیل، کلید خصوصی کاملا ایمن و غیرقابل هک و نفوذ است.

اگر کلید خصوصی خود را گم کنم چه می‌شود؟

بدون کلید خصوصی، نمی‌توانید به حساب و دارایی‌های خود دسترسی داشته باشید. می‌توانید در صورت گم کردن، کلید خصوصی خود را با عبارت بازیابی، بازیابی کنید.