مقایسه اتریوم و اتریوم کلاسیک ؛ ETH و ETC چه تفاوت هایی دارند؟

درک تفاوت اتریوم و اتریوم کلاسیک برای هر سرمایه‌گذار فعال در پلتفرم پارسیان بورس یک ضرورت است. این دو دارایی دیجیتال بیش از آنکه رقیب باشند نمایانگر دو فلسفه کاملاً متفاوت در دنیای بلاکچین هستند. داستان جدایی آن‌ها یک درس تاریخی اقتصادی مهم است که نشان می‌دهد چگونه یک رویداد می‌تواند مسیر یک فناوری را برای همیشه تغییر دهد. این راهنمای جامع به صورت دقیق به بررسی این دو پروژه از تاریخچه پیدایش تا پتانسیل سرمایه‌گذاری هر یک می‌پردازد تا شما را در اتخاذ یک تصمیم آگاهانه یاری کند.

اتریوم و اتریوم کلاسیک به زبان ساده

قبل از اینکه به داستان جدایی برسیم بیایید ببینیم این دو دقیقاً چه هستند. یکی یعنی اتریوم همیشه به آینده و نوآوری فکر می‌کند و چیزی بیشتر از یک پول دیجیتال است. دیگری یعنی اتریوم کلاسیک به گذشته وفادار مانده و مثل یک نگهبان از یک قانون قدیمی و مهم محافظت می‌کند.

اتریوم (ETH) چیست؟ فراتر از یک ارز دیجیتال

اتریوم (ETH) را نباید تنها یک ارز دیجیتال دید؛ آن را به عنوان یک کامپیوتر جهانی تصور کنید. اتریوم یک پلتفرم نرم افزاری غیرمتمرکز است که به توسعه دهندگان اجازه می‌دهد برنامه‌های کاربردی (DApps) و قراردادهای هوشمند (Smart Contracts) را بر روی آن بسازند و اجرا کنند. این برنامه‌ها بدون نیاز به هیچ نهاد مرکزی یا واسطه ای کار می‌کنند. اتر (ETH) ارز دیجیتال بومی این شبکه به نوعی سوخت این کامپیوتر جهانی است که برای پرداخت هزینه‌های تراکنش و خدمات محاسباتی در شبکه استفاده می‌شود.

اتریوم کلاسیک (ETC) چیست؟ نگهبان یک اصل فراموش شده

اتریوم کلاسیک (ETC) در مقابل خود را بلاکچین اصلی و تغییرناپذیر اتریوم می‌داند. این شبکه نسخه ای از تاریخچه اتریوم است که پس از بحران بزرگ سال ۲۰۱۶ دست نخورده باقی ماند. جامعه اتریوم کلاسیک به اصلی بنیادین و تزلزل ناپذیر به نام کد قانون است (Code is Law) باور دارد. از دیدگاه آن‌ها تاریخچه یک بلاکچین باید مطلقاً غیرقابل تغییر باشد. اتر کلاسیک (ETC) نیز ارز دیجیتال بومی این شبکه است که برای انجام تراکنش‌ها و پاداش به ماینرهایی که امنیت شبکه را تامین می‌کنند به کار می‌رود.

داستان یک شکاف: از رویای The DAO تا کابوس هک

برای فهم واقعی تفاوت اتریوم و اتریوم کلاسیک باید به نقطه صفری بازگردیم که این دو جهان از یکدیگر جدا شدند. اتریوم کلاسیک چگونه ایجاد شد؟ پاسخ این سوال در داستان یک آزمایش بلندپروازانه یک فاجعه مالی و یک تصمیم تاریخ ساز نهفته است.

پروژه The DAO چه بود؟ یک صندوق سرمایه‌گذاری دموکراتیک

در اوایل سال ۲۰۱۶ جامعه جوان اتریوم شاهد ظهور یک پدیده بی سابقه بود: The DAO. این پروژه یک صندوق سرمایه‌گذاری جسورانه و کاملاً غیرمتمرکز بود که قرار بود توسط هیچ فرد یا شرکتی کنترل نشود. دارندگان توکن‌های The DAO می‌توانستند به صورت دموکراتیک در مورد سرمایه‌گذاری در پروژه‌های جدید رأی دهند. این ایده آنقدر انقلابی بود که در یکی از بزرگترین رویدادهای تأمین مالی جمعی تاریخ موفق به جذب بیش از ۱۵۰ میلیون دلار اتر شد که در آن زمان معادل ۱۴ درصد از کل عرضه اتر بود. The DAO قرار بود اپلیکیشن قاتل (Killer App) اتریوم و اثباتی بر قدرت بی‌نظیر قراردادهای هوشمند باشد.

آناتومی DAO Hack: چگونه یک خطا تاریخ را بازنویسی کرد؟

اما این رویای آرمان شهری خیلی زود به یک کابوس تبدیل شد. یک آسیب پذیری در کد پیچیده The DAO که به حمله بازگشتی (Recursive Call Exploit) معروف است به یک هکر اجازه داد تا به صورت مکرر و پیش از آنکه موجودی حسابش به روز شود از صندوق پول برداشت کند. در عرض چند ساعت نزدیک به یک سوم کل دارایی‌های صندوق حدود ۵۰ میلیون دلار به یک قرارداد هوشمند تحت کنترل هکر منتقل شد.
نکته حیاتی اینجاست: این یک نقص در پروتکل اصلی اتریوم نبود بلکه یک باگ در کدِ اپلیکیشن The DAO بود. اما این تمایز فنی برای سرمایه‌گذارانی که شاهد ذوب شدن سرمایه خود بودند اهمیتی نداشت. این رویداد که به DAO Hack معروف شد کل اکوسیستم اتریوم را با یک بحران هویتی و یک سوال بنیادین مواجه کرد: وقتی کد قانون است اما قانون به فاجعه منجر می‌شود چه باید کرد؟

تولد دو زنجیره: تصمیم هارد فورک اتریوم و پیامدهای آن

جامعه به دو گروه اصلی تقسیم شد. از یک سو عمل گرایان به رهبری ویتالیک بوترین معتقد بودند که برای نجات سرمایه‌گذاران و حفظ اعتبار اکوسیستم باید مداخله کرد. راه حل آن‌ها اجرای یک هارد فورک اتریوم بود؛ یک به روزرسانی اساسی برای بازگرداندن تاریخچه بلاکچین به قبل از هک و بازپس دادن پول ها. درک فنی این راهکار نیازمند آشنایی با مبانی بلاکچین است که یک آموزش آنلاین ارز دیجیتال معتبر می‌تواند به خوبی آن را پوشش دهد.

از سوی دیگر اصول‌گرایان به شدت با این ایده مخالف بودند. آن‌ها به اصل مقدس تغییرناپذیری (Immutability) و فلسفه کد قانون است باور داشتند. از دید آن‌ها دستکاری تاریخچه حتی با نیت خیر یک گناه نابخشودنی و خیانت به روح تمرکززدایی بود.

در نهایت پس از بحث‌های فراوان اکثریت جامعه به نفع هارد فورک رأی دادند. زنجیره اتریوم با این به روزرسانی به حالت قبل از هک بازگشت و این زنجیره جدید همان اتریوم (ETH) است که امروز می‌شناسیم. اما گروه اقلیت که با این تغییر مخالف بودند از پذیرش آن سر باز زدند و به کار بر روی زنجیره اصلی و دست نخورده که برخی آن را اتریوم اصلی می‌دانستند ادامه دادند. این زنجیره به عنوان نمادی از پایبندی به اصول اولیه اتریوم کلاسیک (ETC) نام گرفت و اینگونه بود که یک بلاکچین به دو جهان موازی با دو فلسفه متفاوت تبدیل شد.

مقایسه جامع ETH و ETC: ۵ تفاوت کلیدی که هر سرمایه‌گذار باید بداند

پس از جدایی بزرگ اتریوم و اتریوم کلاسیک دو مسیر کاملاً متفاوت را در پیش گرفتند. این تفاوت‌ها تنها در فلسفه خلاصه نمی شوند بلکه در کد اقتصاد و امنیت این دو شبکه نیز ریشه دوانده‌اند. درک این ۵ تفاوت کلیدی برای ارزیابی پتانسیل و ریسک هر یک ضروری است.

تفاوت اول: الگوریتم اجماع (PoS در برابر PoW)

مهم‌ترین و بنیادین‌ترین تفاوت اتریوم و اتریوم کلاسیک در موتور این دو شبکه نهفته است؛ یعنی روشی که برای تایید تراکنش‌ها و تامین امنیت به کار می‌گیرند.

• اتریوم کلاسیک (ETC): این شبکه به الگوریتم اصلی و سنتی خود یعنی اثبات کار (Proof of Work – PoW) وفادار مانده است. در این سیستم ماینرها با استفاده از قدرت پردازشی سخت افزارهای خود معادلات پیچیده ریاضی را حل می‌کنند تا بلاک‌های جدید را به زنجیره اضافه کرده و در ازای آن پاداش (توکن ETC) دریافت کنند. فرآیند استخراج اتریوم کلاسیک همچنان فعال است و این شبکه از نظر ساختاری به بیت کوین شباهت دارد.
• اتریوم (ETH): در مقابل اتریوم با رویداد تاریخی The Merge در سپتامبر ۲۰۲۲ یک انقلاب بزرگ را تجربه کرد و از الگوریتم انرژی بر PoW به مکانیزم بهینه‌تر اثبات سهام (Proof of Stake – PoS) مهاجرت نمود. در این سیستم امنیت شبکه دیگر توسط ماینرها تامین نمی شود بلکه به اعتبارسنج‌ها (Validators) سپرده شده که برای مشارکت باید مقدار مشخصی ETH را در شبکه قفل (Stake) کنند. این تغییر مصرف انرژی شبکه اتریوم را بیش از ۹۹٪ کاهش داد و آن را به یک فناوری سبزتر تبدیل کرد.

تفاوت دوم: فلسفه و ایدئولوژی (تغییرپذیری در برابر ثبات)

این تفاوت فنی ریشه در یک اختلاف ایدئولوژیک عمیق دارد:

• اتریوم (ETH): جامعه اتریوم رویکردی عمل گرایانه دارد. آن‌ها معتقدند که پروتکل باید برای رفع مشکلات افزایش مقیاس‌پذیری و بهبود تجربه کاربری به طور مداوم تکامل یابد. رویداد The Merge نمونه بارز این فلسفه است. نقشه راه اتریوم پر از به روزرسانی‌های برنامه‌ریزی‌ شده برای آینده است.
• اتریوم کلاسیک (ETC): در مقابل فلسفه ETC ثبات و پیش‌بینی پذیری است. جامعه آن معتقد است که پروتکل پایه نباید زیاد تغییر کند تا یک بستر پایدار و قابل اعتماد برای ساخت برنامه‌ها (به خصوص در حوزه هایی مانند اینترنت اشیاءIoT) فراهم آورد. آن‌ها ثبات را بر نوآوری مداوم ترجیح می‌دهند.

تفاوت سوم: اکوسیستم و جامعه توسعه دهندگان

این تفاوت در فلسفه مستقیماً به ابعاد اکوسیستم هر شبکه منجر شده است:

• اتریوم (ETH): پایتخت دنیای غیرمتمرکز است. این شبکه میزبان هزاران برنامه غیرمتمرکز (DApp) بزرگترین بازارهای NFT و حجیم‌ترین پروتکل‌های مالی غیرمتمرکز (DeFi) است. این اکوسیستم عظیم و پویا نقدینگی بسیار بالایی را ایجاد کرده و آن را به گزینه اول برای اکثر فعالان حوزه ترید ارز دیجیتال تبدیل نموده است.
• اتریوم کلاسیک (ETC): اکوسیستم ETC به مراتب کوچکتر و آرام‌تر است. تعداد برنامه‌های فعال بر روی آن محدود بوده و توجه کمتری از سوی توسعه دهندگان و کاربران دریافت می‌کند. این نقدینگی پایین‌تر و حجم معاملات کمتر یکی از دلایل اصلی این است که چرا اتریوم کلاسیک ارزان‌تر است و چرا فرصت‌های معاملاتی در آن با چالش‌های بیشتری همراه است.

تفاوت چهارم: سیاست پولی و عرضه توکن‌ها (Tokenomics)

سیاست پولی یا توکنومیکس یک ارز دیجیتال تعیین می‌کند که توکن‌های جدید چگونه ایجاد می‌شوند عرضه کل چقدر است و آیا آن دارایی تورمی است یا ضدتورمی. در این زمینه نیز اتریوم و اتریوم کلاسیک مسیرهای متفاوتی را در پیش گرفته اند.

• اتریوم کلاسیک (ETC): سیاست پولی ETC شبیه به بیت کوین است و یک مدل کمیاب (Scarce) را دنبال می‌کند. این شبکه دارای یک سقف عرضه ثابت (Hard Cap) است که حدود ۲۱۰.۷ میلیون توکن ETC تعیین شده است. این بدان معناست که تعداد کل توکن‌های ETC هرگز از این مقدار فراتر نخواهد رفت. این ویژگی ETC را به یک دارایی بالقوه برای ذخیره ارزش (Store of Value) تبدیل می‌کند زیرا عرضه آن محدود و قابل پیش‌بینی است.
• اتریوم (ETH): در مقابل اتریوم سقف عرضه ثابتی ندارد اما با معرفی آپدیت EIP-1559 یک مکانیزم سوزاندن کارمزد (Fee Burning) را پیاده‌سازی کرده است. در این مکانیزم بخشی از کارمزد هر تراکنش برای همیشه از گردش خارج می‌شود. در دوره‌هایی که فعالیت شبکه زیاد است ممکن است تعداد توکن‌های سوزانده شده از تعداد توکن‌های جدید ایجاد شده (از طریق پاداش استیکینگ) بیشتر شود. این پدیده اتریوم را به یک دارایی بالقوه ضدتورمی (Deflationary) تبدیل می‌کند که می‌تواند در بلندمدت بر قیمت اتریوم تأثیر مثبت بگذارد.

تفاوت پنجم: امنیت شبکه و ریسک حمله

آیا اتریوم کلاسیک امن است؟ این یکی از سوالات کلیدی برای سرمایه‌گذاران است. امنیت هر دو شبکه به الگوریتم اجماع آن‌ها وابسته است اما سطح ریسک آن‌ها یکسان نیست.

• اتریوم کلاسیک (ETC): به عنوان یک شبکه Proof of Work (PoW) امنیت ETC به میزان قدرت پردازشی یا هش ریت (Hashrate) ماینرهای آن بستگی دارد. از آنجایی که هش ریت ETC به مراتب کمتر از شبکه‌های بزرگی مانند بیت کوین است در برابر حمله ۵۱ درصدی آسیب پذیرتر است. در این نوع حمله یک نهاد با در اختیار گرفتن بیش از نیمی از قدرت شبکه می‌تواند تراکنش‌ها را دستکاری کند. متاسفانه بررسی امنیت اتریوم کلاسیک نشان می‌دهد که این شبکه در گذشته (به ویژه در سال ۲۰۲۰) چندین بار قربانی چنین حملاتی شده است.
• اتریوم (ETH): امنیت شبکه اتریوم پس از مهاجرت به Proof of Stake (PoS) به شکل قابل توجهی افزایش یافته است. برای انجام یک حمله مشابه در شبکه PoS مهاجم باید کنترل بیش از نیمی از کل اترهای استیک شده در شبکه را در اختیار بگیرد. این کار نه تنها نیازمند سرمایه ای میلیارد دلاری است بلکه مکانیزم‌های داخلی پروتکل (مانند Slashing) باعث می‌شوند که در صورت شناسایی حمله دارایی مهاجم به عنوان جریمه از بین برود. این ساختار حمله به شبکه اتریوم را از نظر اقتصادی بسیار پرهزینه و غیرمنطقی می‌سازد.

چشم انداز سرمایه‌گذاری: اتریوم بخریم یا اتریوم کلاسیک؟

حال  به سوال حیاتی برای هر سرمایه‌گذار می‌رسیم: کدام بهتر است اتریوم یا اتریوم کلاسیک؟ پاسخ این سوال در درک این نکته پنهان است که این دو دارایی دو پروفایل ریسک و بازده کاملاً متفاوت را ارائه می‌دهند.

پروفایل سرمایه‌گذاری در اتریوم کلاسیک (ETC)

سرمایه‌گذاری در اتریوم کلاسیک (ETC) ماهیتی کاملاً متفاوت دارد و بیشتر یک سرمایه‌گذاری روایی (Narrative-driven) و پرریسک‌تر است. قیمت اتریوم کلاسیک اغلب تحت تاثیر روندهای کلی بازار آلت کوین‌ها قرار می‌گیرد. معامله گران حرفه ای که به دنبال بهره برداری از این نوسانات هستند اغلب از تحلیل‌های پیشرفته تری مانند ترید براساس دامیننس آلت کوین‌ها برای پیش بینی زمان جریان یافتن سرمایه به سمت دارایی‌های پرریسک‌تر استفاده می‌کنند.

نقاط قوت برای سرمایه‌گذار:

• • روایت قدرتمند: داستان بلاکچین اصلی و تغییرناپذیر یک روایت جذاب برای طرفداران اصیل تمرکززدایی است.
  • عرضه محدود: سقف عرضه ثابت (Hard Cap) آن را به یک دارایی بالقوه برای ذخیره ارزش تبدیل می‌کند.
  • پتانسیل نوسان بالا: به دلیل ارزش بازار پایین‌تر پتانسیل رشدهای انفجاری در چرخه‌های صعودی را دارد.

آینده اتریوم کلاسیک به شدت به توانایی آن در حفظ این روایت و جذب یک جامعه وفادار بستگی خواهد داشت.

سوالات متداول (FAQ)

 ۱. اتریوم کلاسیک چه تفاوتی با اتریوم دارد؟

تفاوت اصلی اتریوم کلاسیک با اتریوم در فناوری فلسفه و ابعاد اکوسیستم آن‌ها نهفته است. اتریوم کلاسیک همچنان از الگوریتم اثبات کار (PoW) استفاده می‌کند و به اصل تغییرناپذیری مطلق بلاکچین پایبند است. در مقابل اتریوم به الگوریتم بهینه‌تر اثبات سهام (PoS) مهاجرت کرده و رویکردی عمل گرایانه برای تکامل پروتکل خود دارد. این تفاوت‌ها باعث شده تا اکوسیستم اتریوم از نظر تعداد برنامه‌ها کاربران و ارزش بازار به مراتب بزرگتر از اتریوم کلاسیک باشد.

۲. چرا اتریوم کلاسیک به وجود آمد؟

اتریوم کلاسیک در نتیجه رویداد جنجالی DAO Hack در سال ۲۰۱۶ متولد شد. پس از این هک بزرگ اکثریت جامعه اتریوم تصمیم به اجرای یک هارد فورک برای بازگرداندن تراکنش‌ها و نجات سرمایه‌گذاران گرفتند. با این حال اقلیتی از جامعه با این دستکاری در تاریخچه بلاکچین مخالف بودند و به اصل تغییرناپذیری باور داشتند. این گروه به کار بر روی زنجیره اصلی و دست نخورده ادامه دادند که در نهایت اتریوم کلاسیک نام گرفت.

۳. آیا اتریوم کلاسیک امن است؟

اگرچه پروتکل اتریوم کلاسیک امن است اما امنیت شبکه آن در مقایسه با اتریوم پایین‌تر ارزیابی می‌شود. از آنجایی که این شبکه از الگوریتم اثبات کار با قدرت پردازشی (هش ریت) نسبتاً پایینی بهره می‌برد در برابر حمله ۵۱ درصدی آسیب پذیرتر است و در گذشته نیز چنین حملاتی را تجربه کرده است. این ریسک امنیتی یکی از نگرانی‌های اصلی سرمایه‌گذاران در این شبکه محسوب می‌شود.

۴. کدام یک برای سرمایه‌گذاری بهتر است؟

انتخاب بین این دو کاملاً به استراتژی و میزان ریسک پذیری سرمایه‌گذار بستگی دارد. اتریوم (ETH) به دلیل اکوسیستم فعال و بنیاد قوی‌تر یک سرمایه‌گذاری با ریسک نسبتاً کمتر و با دید بلندمدت محسوب می‌شود. در مقابل اتریوم کلاسیک (ETC) یک دارایی پرریسک‌تر و بیشتر مبتنی بر روایت است که پتانسیل نوسانات شدید قیمتی را دارد و برای سرمایه‌گذارانی با ریسک پذیری بالا می‌تواند جذاب باشد.

۵. آیا اتریوم کلاسیک هارد فورک دارد؟

بله اتریوم کلاسیک نیز برای ارتقاهای فنی و بهبود پروتکل خود چندین بار هارد فورک را اجرا کرده است. نکته کلیدی این است که این هارد فورک‌ها هرگز با هدف تغییر یا بازگرداندن تاریخچه تراکنش‌ها انجام نشده‌اند. تمام این به روزرسانی‌ها صرفاً برای بهبودهای فنی بوده و این شبکه همواره به فلسفه بنیادین خود یعنی تغییرناپذیری مطلق تاریخچه بلاکچین وفادار مانده است.

نتیجه گیری:

در نهایت تفاوت اتریوم و اتریوم کلاسیک داستان دو راهی بزرگ در تاریخ فناوری است. اتریوم مسیر عمل گرایی و تکامل را برگزید و به یک کلان شهر دیجیتالی پویا تبدیل شد که میزبان نوآوری‌های بی پایان در دنیای وب ۳ است. در مقابل اتریوم کلاسیک به عنوان یک بنای یادبود دیجیتالی نماد تغییرناپذیری و پایبندی به اصول باقی ماند؛ یک گواهی بر این ایده که تاریخ حتی اگر دردناک باشد نباید هرگز بازنویسی شود. برای یک سرمایه‌گذار انتخاب بین این دو فراتر از یک تحلیل مالی صِرف است؛ این یک انتخاب بین دو جهان بینی متفاوت است. پاسخ به این سوال که کدام یک در سبد شما جای دارد در نهایت به این بستگی دارد که شما به کدام آینده و به کدام داستان سرمایه خود را گره می‌زنید.

منبع:

coinbase.com