لیست صرافی‌های مجاز ارز دیجیتال بانک مرکزی

جست‌وجوی لیست صرافی‌های مجاز ارز دیجیتال بانک مرکزی معمولا با یک سوال ساده شروع می‌شود: کدام صرافی‌ها مجوز رسمی دارند؟ پاسخ به این سوال بدون تفکیک انواع مجوز و اعتبار ممکن نیست. ثبت شرکت، اینماد، مجوز صنفی یا عضویت در انجمن‌ها، معادل مجوز تخصصی بانک مرکزی برای فعالیت به‌عنوان کارگزار رمزپول نیستند.

در این مقاله، وضعیت صدور مجوز کارگزاران رمزپول را بر اساس آخرین اطلاعات رسمی بررسی می‌کنیم، تفاوت صرافی ارزی با کارگزار رمزپول را توضیح می‌دهیم و روش بررسی هویت حقوقی و ادعاهای مربوط به مجوز را قدم‌به‌قدم نشان می‌دهیم.

نکته مهم: این مقاله هیچ صرافی خاصی را «تأیید» یا «رد» نمی‌کند. هدف، آموزش روش استعلام و تفکیک انواع اعتبار است تا خودتان بتوانید تصمیم آگاهانه بگیرید.

آیا لیست صرافی‌های مجاز ارز دیجیتال بانک مرکزی منتشر می‌شود؟

بر اساس آخرین اعلام رسمی بانک مرکزی، تا تاریخ ۲۴ شهریور ۱۴۰۵، هیچ‌یک از پلتفرم‌های فعال در حوزه رمزپول مجوز فعالیت از بانک مرکزی دریافت نکرده‌اند.

معاون نظام پرداخت و فناوری‌های نوین بانک مرکزی اعلام کرده است که دستورالعمل فعالیت در حوزه رمزارزها در هیئت عالی بانک مرکزی تصویب شده و برای بارگذاری در درگاه ملی مجوزهای کسب‌وکار به وزارت امور اقتصادی و دارایی ارسال شده است. طبق توضیحات ارائه‌شده از سوی بانک مرکزی، آغاز فرایند صدور مجوز به اجرایی شدن چارچوب و طی مراحل مربوط در درگاه ملی مجوزهای کسب‌وکار وابسته است.

در زمان آخرین بررسی این مقاله، فهرست عمومی و قابل استناد از کارگزاران رمزپول دارای مجوز فعالیت در منابع رسمی بانک مرکزی مشاهده نشد. این دو گزاره را نباید با هم اشتباه گرفت: «هیچ پلتفرمی مجوز نگرفته است» و «بانک مرکزی هیچ فهرست عمومی منتشر نکرده است» دو موضوع متفاوت‌اند. ممکن است در آینده سامانه‌ای برای استعلام مجوزها فعال شود که فعلاً خالی باشد.

مجوز بانک مرکزی دقیقا به چه معناست؟

یکی از بزرگ‌ترین اشتباهات کاربران، یکسان دانستن «مجوز تخصصی بانک مرکزی» با سایر اسناد و اعتبارهاست. جدول زیر تفاوت این اعتبارها را به روشنی نشان می‌دهد:

جمله کلیدی: اینماد، مجوز تخصصی فعالیت به‌عنوان کارگزار رمزپول نیست و وجود آن به‌تنهایی نشان نمی‌دهد که یک پلتفرم مجوز فعالیت از بانک مرکزی دارد.

تفاوت صرافی ارزی سنتی با کارگزار رمزپول چیست؟

بسیاری از کاربران «صرافی مجاز ارزی» و «کارگزار رمزپول» را یکی می‌دانند. این دو از نظر حقوقی و مقرراتی کاملاً متفاوت‌اند.

صرافی ارزی سنتی مجاز است ارز کاغذی و حواله‌جات را مبادله کند، اما این مجوز به هیچ وجه شامل خرید و فروش بیت‌کوین یا تتر نمی‌شود. در مقابل، کارگزار رمزپول قرار است مجوز تخصصی برای مبادله رمزدارایی‌ها دریافت کند.

کارگزار رمزپول چه مجوزی نیاز دارد؟

بر اساس نسخه نهایی «دستورالعمل تأسیس، فعالیت، انحلال و نظارت بر کارگزاران رمزپول» که در چهل‌ویکمین جلسه هیئت عالی بانک مرکزی در تاریخ ۵ مهر ۱۴۰۴ به تصویب رسید و مشتمل بر ۵۸ ماده و ۲۸ تبصره است، برای فعالیت کارگزاران رمزپول ساختار مجوزدهی و الزامات مشخصی پیش‌بینی شده است .

کارگزار نوع یک و نوع دو

بر اساس این دستورالعمل، کارگزاران رمزپول به دو دسته تقسیم می‌شوند:

• کارگزار نوع یک: فروش، خرید، مبادله و ارائه مشاوره در خصوص رمزپول. حداقل سرمایه این نوع کارگزار ۴۰۰ میلیارد ریال است.
• کارگزار نوع دو: خدمات نوع یک، راه‌اندازی و اداره سکوی مبادله رمزپول و سبدگردانی رمزپول‌ها. حداقل سرمایه این نوع کارگزار ۴۰۰۰ میلیارد ریال است.

هر دو نوع کارگزار باید حداقل ۵۰ درصد سرمایه ثبتی خود را به عنوان تضمین نزد نظام بانکی تودیع کنند .

نکته مهم: این دستورالعمل سه ماه پس از تاریخ تصویب، یعنی از ابتدای زمستان ۱۴۰۴، لازم‌الاجرا شده است .

چگونه وضعیت مجوز یک پلتفرم را استعلام کنیم؟

در وضعیت فعلی که فهرست رسمی کارگزاران رمزپول منتشر نشده، می‌توانید مراحل زیر را برای استعلام اعتبارهای موجود طی کنید:

گام اول: بررسی سایت و اطلاعیه‌های بانک مرکزی

بانک مرکزی فهرست صرافی‌های ارزی سنتی را در سایت خود منتشر می‌کند. برای مشاهده این فهرست:

1. وارد سایت cbi.ir شوید.
2. از منوی «نظارت بانکی»، گزینه «بانک‌ها و نهادهای مالی مجاز» را انتخاب کنید.
3. در دسته‌بندی‌ها، «صرافی‌ها» را انتخاب کنید.
4. نام صرافی، شهر یا شماره مجوز را جست‌وجو کنید.

اگر نام یک صرافی در این فهرست باشد، به این معناست که مجوز صرافی ارزی سنتی دارد. این مجوز به هیچ وجه به معنای داشتن مجوز مبادله رمزارز نیست.

گام دوم: استعلام هویت حقوقی

برای استعلام هویت حقوقی:

• نام کامل شرکت را از بخش «درباره ما» یا فوتر سایت پلتفرم استخراج کنید.
• با مراجعه به سامانه شناسه ملی اشخاص حقوقی کشور، شناسه ملی و وضعیت شرکت را بررسی کنید.
• آگهی تأسیس و تغییرات شرکت را در روزنامه رسمی جست‌وجو کنید.
• تطابق نام شرکت با نام برند و اطلاعات تماس را بررسی کنید.

گام سوم: تطبیق اطلاعات مجوز با نام حقوقی

اگر یک شرکت ادعا کرد «ما مجوز داریم»، باید بررسی شود:

نام موجود در مجوز = نام حقوقی شرکت = دارنده واقعی پلتفرم؟

این مرحله حیاتی است، زیرا در بسیاری از موارد، نام برند با نام حقوقی دارنده مجوز متفاوت است.

گام چهارم: بررسی اینماد و مجوزهای مکمل

اینماد را می‌توانید از طریق سایت مرکز توسعه تجارت الکترونیکی استعلام کنید. اما به یاد داشته باشید که اینماد یک کنترل تکمیلی است، نه معیار اصلی مجاز بودن صرافی در حوزه رمزپول.

اگر بانک مرکزی فهرست کارگزاران رمزپول را منتشر کند، چگونه آن را بخوانیم؟

اگر در آینده بانک مرکزی فهرست رسمی کارگزاران رمزپول مجاز را منتشر کند، یک جدول معتبر باید حداقل شامل مواردی باشد که در ادامه آمده:

توجه: نهاد امین الزاماً کارگزار نیست و باید در دسته‌بندی جداگانه‌ای بررسی شود.

معیارهای امنیتی و ریسک نگهداری دارایی

حتی اگر یک پلتفرم تمام مجوزهای لازم را داشته باشد، نگهداری دارایی در هیچ صرافی متمرکزی بدون ریسک نیست.

کنترل‌های امنیتی

کنترل‌های امنیتی شامل مواردی است که در ادامه بررسی می‌کنیم:

• احراز هویت دو مرحله‌ای (2FA): در صورت پشتیبانی پلتفرم، از روش‌های 2FA امن‌تر مانند اپلیکیشن‌های احراز هویت استفاده کنید و در صورت امکان، برای حساب ایمیل مرتبط نیز احراز هویت دومرحله‌ای فعال کنید.
• کد ضد فیشینگ: وجود و فعال بودن آن را بررسی کنید.
• مدیریت برداشت: امکان تعریف آدرس‌های مجاز برداشت و تأیید چندمرحله‌ای برداشت.
• بررسی دامنه و URL رسمی: پیش از ورود اطلاعات حساب یا کد احراز هویت، دامنه وب‌سایت را به‌صورت دستی بررسی کنید و از ورود به حساب از طریق لینک‌های تبلیغاتی یا پیام‌های ناشناس خودداری کنید.
• هشدارهای امنیتی: اعلان ورود، تغییر رمز و برداشت برای ایمیل و پیامک فعال باشد.

ریسک نگهداری دارایی

برای دارایی‌های بلندمدت، کاهش وابستگی به نگهداری متمرکز می‌تواند یکی از روش‌های مدیریت ریسک باشد بااین‌حال، کیف پول شخصی نیز ریسک‌هایی مانند از دست رفتن عبارت بازیابی، سرقت کلید خصوصی و حملات فیشینگ دارد. انتخاب روش نگهداری باید با سطح دانش و توانایی کاربر در مدیریت کلیدها متناسب باشد.

چک‌لیست قبل از اولین واریز

پیش از واریز هر مبلغی به هر پلتفرمی، باید کنترل‌های حقوقی و عملیاتی و امنیتی  را انجام دهید.

کنترل‌های حقوقی شامل موارد زیر است:

1. هویت حقوقی شفاف: نام کامل شرکت، شناسه ملی و آدرس ثبت‌شده در دسترس باشد.
2. تطابق برند و شرکت: نام تجاری با نام حقوقی همخوانی داشته باشد یا رابطه آن شفاف باشد.
3. اطلاعات تماس معتبر: آدرس فیزیکی، شماره تماس ثابت و ایمیل رسمی وجود داشته باشد.
4. اینماد فعال: نماد اعتماد الکترونیکی قابل کلیک و معتبر باشد.
5. عضویت‌های صنفی: در صورت ادعا، قابل راستی‌آزمایی با سازمان مربوطه باشد.

کنترل‌های عملیاتی و امنیتی عبارت است از:

1. 2FA فعال باشد.
2. کد ضد فیشینگ تنظیم شود.
3. آدرس‌های مجاز برداشت تعریف شود.
4. کانال‌های پشتیبانی تست شود.
5. در صورت تصمیم به استفاده از یک پلتفرم، پیش از انتقال مبلغ قابل‌توجه، ابتدا فرآیند واریز و برداشت را با مبلغی که تحمل از دست دادن آن برایتان قابل‌قبول است آزمایش کنید.

اگر یک پلتفرم ادعای «مجوز بانک مرکزی» کرد چه کنیم؟

اگر پلتفرمی ادعای مجوز بانک مرکزی را مطرح می‌کند اما شماره مجوز، نام حقوقی دارنده مجوز و لینک قابل راستی‌آزمایی به منبع رسمی ارائه نمی‌دهد، این ادعا را نباید بدون بررسی مستقل معتبر تلقی کرد.

از پلتفرم بخواهید این اطلاعات را ارائه دهد:

• نام حقوقی دارنده مجوز
• نوع مجوز
• شماره/شناسه مجوز
• تاریخ صدور
• وضعیت اعتبار
• مرجع صادرکننده
• لینک منبع رسمی برای استعلام

در صورت مشکل به کجا مراجعه کنیم؟

مسیر رسیدگی به نوع مشکل بستگی دارد:

باکس شفافیت: این مقاله در تاریخ ۲۴ شهریور ۱۴۰۵ تهیه شده و وضعیت مجوزها ممکن است با تصویب و اجرایی شدن دستورالعمل‌های جدید تغییر کند. هیچ صرافی خاصی در این مقاله تأیید یا رد نشده است. برای آخرین وضعیت، حتماً به منابع رسمی بانک مرکزی مراجعه کنید.

جمع‌بندی

در موضوع صرافی‌های ارز دیجیتال، صرف مشاهده یک نام در تبلیغات، داشتن اینماد یا ثبت بودن شرکت برای تشخیص مجاز بودن فعالیت کافی نیست. مهم‌ترین معیار، وجود مجوز تخصصی مربوط به فعالیت و امکان راستی‌آزمایی آن از منبع رسمی است. بر اساس آخرین وضعیت بررسی‌شده در ۲۴ شهریور ۱۴۰۵، فهرست عمومی قابل استنادی از کارگزاران رمزپول دارای مجوز فعالیت از بانک مرکزی منتشر نشده بود.

با اجرایی شدن چارچوب جدید، این وضعیت می‌تواند تغییر کند بنابراین اطلاعات مربوط به مجوزها باید بر اساس تاریخ و منبع رسمی بررسی شود. اگر قصد استفاده از یک پلتفرم را دارید، پیش از واریز وجه ابتدا نام حقوقی شرکت، وضعیت مجوز، دامنه رسمی و اطلاعات ثبتی آن را بررسی کنید. همچنین مجوز را از اعتبارهای دیگری مانند اینماد یا عضویت صنفی تفکیک کنید. این بررسی‌ها ریسک استفاده از یک پلتفرم را از بین نمی‌برد، اما از تصمیم‌گیری بر اساس ادعاهای تبلیغاتی و اعتبارهای نامرتبط جلوگیری می‌کند.

سوالات متداول

آیا بانک مرکزی تاکنون برای صرافی‌های ارز دیجیتال مجوز فعالیت صادر کرده است؟
بر اساس آخرین اعلام رسمی بررسی‌شده در تاریخ ۲۴ شهریور ۱۴۰۵، تا آن تاریخ مجوز فعالیت کارگزار رمزپول برای صرافی‌های رمزارزی صادر نشده بود. وضعیت ممکن است با اجرای چارچوب جدید تغییر کند.

لیست صرافی‌های مجاز ارز دیجیتال بانک مرکزی کجاست؟
در زمان آخرین بررسی این مقاله، فهرست عمومی و قابل استناد از کارگزاران رمزپول دارای مجوز فعالیت در منابع رسمی بانک مرکزی مشاهده نشد. فهرست موجود در سایت بانک مرکزی مربوط به صرافی‌های ارزی سنتی است، نه صرافی‌های رمزارز.

آیا صرافی‌های دارای اینماد مورد تأیید بانک مرکزی هستند؟
خیر. اینماد یک مجوز تجارت الکترونیک است و معادل مجوز تخصصی کارگزار رمزپول یا تأیید بانک مرکزی نیست.

تفاوت صرافی مجاز ارزی با صرافی ارز دیجیتال چیست؟
صرافی مجاز ارزی مجوز مبادله ارز کاغذی و حواله دارد، در حالی که مبادله رمزارز نیازمند مجوز تخصصی «کارگزار رمزپول» است که فرآیند صدور آن هنوز آغاز نشده است.

چگونه مجوز یک صرافی ارز دیجیتال را استعلام کنیم؟
در زمان آخرین بررسی این مقاله، فهرست عمومی قابل استنادی از مجوزهای کارگزاران رمزپول برای استعلام مشاهده نشد. بنابراین برای بررسی وضعیت یک پلتفرم باید به منابع رسمی و اطلاعات حقوقی آن مراجعه کرد.

آیا ثبت شرکت به معنی مجاز بودن صرافی ارز دیجیتال است؟
خیر. ثبت شرکت فقط وجود شخصیت حقوقی را نشان می‌دهد و به هیچ وجه به معنای داشتن مجوز فعالیت در حوزه رمزارز نیست.

آیا عضویت در انجمن فین‌تک یا سازمان نظام صنفی رایانه‌ای به معنی داشتن مجوز بانک مرکزی است؟
خیر. عضویت در این نهادها یا انجمن‌ها به هیچ وجه معادل مجوز تخصصی کارگزار رمزپول یا تأیید بانک مرکزی نیست.

اگر یک صرافی ادعا کند «مجوز بانک مرکزی» دارد، چه چیزی باید از آن بخواهم؟
نام حقوقی دارنده مجوز، نوع مجوز، شماره/شناسه مجوز، تاریخ صدور، وضعیت اعتبار، مرجع صادرکننده و لینک منبع رسمی برای استعلام را درخواست کنید.