ریسک فری چیست؟

اصول مختلفی در معامله در بازارهای مالی وجود دارند که رعایت آن‌ها می‌تواند همیشه شما را به سود برساند. یکی از اصلی‌ترین این اصول، مدیریت ریسک (Risk Management) است که به کنترل میزان ریسک هر معامله اشاره دارد. بالا بودن ریسک معامله، می‌تواند در یک آن تمام سرمایه شما را از بین ببرد. به همین دلیل، رعایت مدیریت ریسک مناسب برای تمامی معاملات ضروری است. یکی از استراتژی‌های معروف در مدیریت ریسک، ریسک فری (Risk Free) است. با ما همراه باشید تا به بررسی کاهش ریسک در معاملات و نحوه استفاده از ابزارهای مخصوص برای این استراتژی بپردازیم.

اگر به یادگیری بهتر فعالیت در بازارهای مالی و آشنایی با مواردی مانند هج کردن، فرق ریسک فری با سیو سود و تحلیل‌های مختلف علاقه دارید، می‌توانید در دوره‌های آموزش بازارهای مالی مانند دوره‌های آموزش آنلاین ارز دیجیتال شرکت کنید و به صورت عملی این موارد را یاد بگیرید.

ریسک فری: روش‌های کنترل ریسک در معاملات

منظور از ریسک فری در معاملات، فرآیندی است که در آن معامله‌گر در تلاش است تا ریسک معاملات خود را به حداقل برساند. ریسک در معاملات، به علت مواردی مانند نوسانات لحظه‌ای بازارها اتفاق می‌افتد. همچنین باید بدانید که تمامی معاملات، مقدار کمی ریسک را به همراه دارند و نمی‌توان با روش‌های کنترل ریسک، تمام ریسک یک معامله را از بین برد. این روش‌ها به ما کمک می‌کنند تا ریسک حاصل از معاملات را به کمترین میزان ممکن برسانیم.

کنترل ریسک در معاملاتی که ریسک بالاتری دارند، می‌تواند نجات‌دهنده سرمایه شما باشد. این روش معمولا در بازارهایی که نوسان بالاتری دارند و نیز در معاملات با تایم فریم کوتاه، بهتر عمل می‌کند. از موارد موثر دیگر روی این استراتژی می‌توان به مدیریت سرمایه، استراتژی مورد استفاده توسط معامله‌گر و سبک معاملاتی معامله‌گر اشاره کرد.

روش‌ها و نکات ریسک فری کردن معاملات

برای کاهش ریسک معاملات و جلوگیری از ضرر بیشتر، روش‌ها و استراتژی‌های مختلفی وجود دارند. استفاده از این روش‌ها و مدیریت ریسک، به خصوص در بازارهایی که نقدشوندگی کمتر و ریسک بالاتر (مانند بازار ارزهای دیجیتال) دارند، بسیار مهم است و می‌تواند تفاوت بین یک تریدر مبتدی و حرفه‌ای را مشخص کند. از جمله مهم‌ترین این روش‌ها، می‌توانیم به موارد زیر اشاره کنیم:

حد ضرر (SL یا Stop Loss)

تعیین و استفاده از حد ضرر، اصلی‌ترین روش در کنترل ریسک است. تعیین این حد، به شما کمک می‌کند تا جلوی از دست رفتن سرمایه خود را بگیرید و معامله را با رسیدن به قیمت مشخص شده در آن، متوقف کنید. SP می‌تواند حتی در صورت بازگشت کامل و صددرصدی قیمت نیز از سرمایه شما محافظت کند. در تعیین این حد، باید توجه داشته باشید که نسبت این ابزار با حد سود (TP یا Take Profit) متعادل باشد، یعنی حد مشخص شده ضرر شما نباید بیشتر از حد سود باشد. یکی از انواع این حد ضرر، حد ضرر متحرک است:

حد ضرر متحرک (Trailing Stop)

استفاده از حد متحرک ضرر، به شما این امکان را می‌دهد تا چندین بار حد تعیین شده را در جهت حرکت قیمت تغییر دهید. فرض کنید که یک دارایی با قیمت 10 دلار خریداری کرده‌اید و حد SP آن نیز روی 9 دلار تعیین شده است. پس از مدتی، قیمت دارایی مورد نظر به 12 دلار افزایش پیدا می‌کند. با استفاده از حد متحرک ضرر، می‌توانید حد اولیه تعیین شده خود را از 9 دلار به 10 دلار تغییر دهید. استفاده از این ابزار در کسب سود بیشتر و نیز جلوگیری از ضرر درصورت ریزش قیمت به شما کمک می‌کند.

هج کردن (Hedging)

هج کردن در ریسک فری، یکی دیگر از استراتژی‌های مناسب به شمار می‌رود. در هج کردن، به ازای هر معامله خرید، یک معامله فروش نیز باز می‌شود. باز کردن هردو معامله به صورت همزمان، باعث این می‌شود که بتوانید از تحرکات بازار (چه صعودی و چه نزولی) سود کسب کنید. این استراتژی در بازارهای پر نوسان و پر ریسک مانند بازار ارزهای دیجیتال بسیار کاربرد دارد.

نسبت ریسک به ریوارد

برای افزایش میزان ریسک فری بودن معامله، باید حتما از نسبت ریسک به ریوارد استفاده کنید. این نسبت مشخص می‌کند که به ازای هر یک واحد ریسک، می‌توانید چه مقدار سود کسب کنید. درواقع این نسبت نشان می‌دهد که میزان سود موردنظر شما چه نسبتی با میزان ریسکی دارد که می‌خواهید برای معاملات متحمل شوید. برای مثال، نسبت ریسک به ریوارد 1:4، نشان می‌دهد که به ازای هر واحد ریسک، 4 برابر آن سود دریافت خواهید کرد.

میزان نسبت ریسک اند ریوارد به سبک معاملاتی افراد بستگی دارد. برای مثال، معامله‌گرانی که به دنبال معامله کوتاه‌مدت هستند، معمولا از نسبت کمی استفاده می‌کنند. در مقابل، معامله‌گران میان‌مدت و بلندمدت معمولا از نسبت‌های بیشتر و بالاتری استفاده می‌کنند. استفاده از ابزارهای تحلیلی برای تعیین نسبت ریسک به ریوارد مناسب، یکی از استراتژی‌های استفاده بهینه‌تر از این نسبت است.

خرید به صورت پله‌ای

در خرید به صورت پله‌ای، شما تمام سرمایه خود را به صورت یکجا صرف خرید یک دارایی نمی‌کنید، بلکه خرید خود را در چند مرحله و بصوت پلکانی انجام می‌دهید. فرض کنید که می‌خواهید 100 دلار وارد بازار کنید. با استفاده از خرید پله‌ای، به‌جای باز کردن یک معامله خرید 100 دلاری، 5 معامله خرید 20 دلاری در بازه‌های زمانی متفاوت انجام می‌دهید. این استراتژی به شما کمک می‌کند که تا حدی از سرمایه خود در برابر نوسانات بازار محافظت کنید.

گسترش سبد

گسترش سبد تنها به ریسک فری محدود نمی‌شود و یکی از بهترین استراتژی‌های مدیریت ریسک و سرمایه محسوب می‌شود. در این استراتژی، شما تمام سرمایه خود را صرف خرید یک دارایی نمی‌کنید، بلکه این سرمایه را بین چندین دارایی پخش می‌کنید. فرض کنید می‌خواهید معامله‌ای با ارزش 100 دلار انجام دهید. با استفاده از این استراتژی، شما 100 دلار خود را بین چندین ارز (مثلا 5 یا 6 ارز مختلف) پخش می‌کنید. این استراتژی به کاهش ریسک و کسب سود بیشتر بسیار کمک می‌کند.

کسب سود پله‌ای

در این استراتژی، شما حدی مشخص برای سود خود تعیین می‌کنید. با رسیدن قیمت به حد مشخص شده، بخش از معامله خود را می‌بندید و سود آن را دریافت می‌کنید. با افزایش دفعات و کاهش مقدار ریسک در هر دفعه، می‌توانید با جزئیات بیشتری معاملات را مدیریت کنید. در صورت ادامه روند صعودی قیمت نیز می‌توانید با این روش سود زیادی کسب کنید.

مدیریت سرمایه

در نهایت، مدیریت سرمایه نقش بسیار مهمی در ریسک فری کردن معامله دارد. تمامی مواردی که بالاتر بررسی کردیم، خود می‌توانند به عنوان زیرمجموعه‌ای برای این اصل درنظر گرفته شوند. اصل مدیریت میزان سرمایه به عنوان یکی از پایه‌های اساسی در بازارهای مالی شناخته می‌شود و در تمامی بازارهای مالی کاربرد دارد. یکی از قوانین این اصل، این است که فقط بین 2 تا 3 درصد از سرمایه خود را به عنوان ریسک برای معامله درنظر بگیرید. چنین درصد کوچکی حتی اگر به صورت کامل از دست برود، ضرر چندانی به شما نمی‌زند.

معاملات ریسک فری

همان‌طور که اشاره کردیم، هیچ معامله‌ای وجود ندارد که به صورت 100 درصدی ریسک فری باشد. با این حال، برخی معاملات به علت نحوه اجرای خود و بسته به شرایط، می‌توانند تا حد زیادی ریسک معامله را کاهش دهند. دو معامله آربیتراژ و فیوچرز به عنوان این معاملات شناخته می‌شوند.

آربیتراژ

در آربیتراژ، تریدر از تفاوت قیمت یک دارایی در دو بازار مختلف سود کسب می‌کند. درواقع، تریدر دارایی موردنظر را در بازاری دیگر با قیمتی پایین‌تر خریداری کرده و آن را در بازار دوم که قیمت بالاتری دارد، می‌فروشد. سود کسب شده نیز حاصل از اختلاف قیمت بین دو بازار حاصل می‌شود. در این روش، خرید و فروش به صورت همزمان انجام می‌شوند که تا حد زیادی از ریسک نوسانات قیمت جلوگیری می‌کند.

فیوچرز

ساز و کار معاملات فیوچرز، طوری است که معاملات در زمان حال ثبت و انجام می‌شوند، اما تحویل سود یا ضرر معامله در زمانی مشخص در آینده انجام خواهد شد. در نگاه اول بازار فیوچرز بسیار پرریسک و خطرناک است، اما زمان‌بندی درست و مدیریت معاملات می‌تواند ریسک این معاملات را تا حد بسیار زیادی کاهش دهد.

مزایا و معایب ریسک فری

استراتژی کاهش ریسک نیز درست مانند تمامی استراتژی‌ها، مزایا و معایب خاص خود را دارد. در جدول زیر، مزایا و معایب اصلی این استراتژی در معاملات را بررسی کرده‌ایم:

در این مقاله از آکادمی پارسیان بورس به بررسی ریسک فری و استراتژی‌های مخصوص برای رسیدن به شرایط ریسک فری شدن معامله پرداختیم. با استفاده از ابزارها و استراتژی‌های معرفی شده، می‌توانید ریسک معاملات خود را بسیار کاهش دهید و از آن‌ها سود مناسبی کسب کنید. شرکت در دوره‌ها و کلاس‌های آموزشی برای یادگیری بهتر نحوه استفاده از این ابزارها نیز از دیگر راه‌های افزایش سود خود در بازار است.

سوالات متداول

ریسک فری به چه معناست؟

منظور از ریسک فری، استراتژی‌ها و روش‌هایی است که با آن‌ها‎ ریسک معاملات به حداقل میزان خود می‌رسد.

چه زمانی پوزیشن را ریسک فری کنیم؟

هنگامی که یک معامله با ریسک بالاتر از حد معمول انجام می‌دهید، حتما باید از استراتژی‌های ریسک فری استفاده کنید.

آیا ریسک فری همیشه مفید است؟

خیر، در برخی معاملات استفاده از استراتژی‌های ریسک فری تأثیر چندانی روی معامله نخواهد داشت و ممکن است هزینه‌های اضافی را نیز در بر گیرد.

روش محاسبه نقطه ریسک فری چگونه است؟

بسته به نوع بازار موردنظر، نقطه ریسک فری بر اساس فرمول‌ها حساب می‌شود.

تفاوت ریسک فری با حد ضرر کجاست؟

حد ضرر؛ یک استراتژی برای ریسک فری کردن معامله محسوب می‌شود.